ارائه خوبی از هنر اصیل

Dated 2010.12.24
از وبلاگ شخصی محمدرضا اسلامی
   

صدای زنگ مرشد در ژاپن به صدا در آمد و فضای زورخانه و ورزش پهلوانی ایرانی هزاران کیلومتر دورتر از مرزهایمان، در شهرهای توکیو و اوساکا، چشم و دل از بینندۀ ژاپنی ربود . جلوه گری های هنر ایرانی در این برنامه گواهی محکم بود مبنی بر اینکه فضای فرهنگ و هنر اصیل ایرانی را اگر خوب و فاخر عرضه کنیم ، سهل و آسان از درگاه دلهای غیرایرانیان نیز عبور کرده ، وارد ساحت عمارت دل و روح شده ،  جان را شیفته خود می نماید.

طی اقدامی ارزنده و تحسین برانگیز، گود زورخانه ایرانی به ژاپن آمد تا اجرایی از ورزش پهلوانی و جوانمردی ایرانی را هزاران کیلومتر دورتر در سرزمینی دیگر و در میان مردمی که با این ورزش باستانی ایرانی به کلی بیگانه اند به عرضه گذارد. کاری که باید به همه تدارک دهندگانش آفرین گفت و همتشان را ستود.

تیم ملّی ورزش پهلوانی و زورخانه ای ایران چهارشنبه اول دسامبر به ژاپن آمد و طبق برنامه، این تیم در روز جمعه سوم دسامبر نخستین برنامه خود را در توکیو اجرا کرد. این گروه پس از سه شب اجرای ورزش زورخانه ایرانی در توکیو ، به اُوساکا دومین شهر بزرگ ژاپن آمده و یک نوبت، رقص شعر و شور وعرفان و پهلوانی را در سالن Creo Osaka Nishi در منطقه کونو هاناکو این شهر و در میان ژاپنی ها و همچنین ایرانیان دوستدار فرهنگ، به عرضه گذارد.

************************** 

در سرمای زمستان پس از چند نوبت قطار سوار شدن و پیاده شدن، وقتی که پس از عبور از خلوتی یکی از خیابانهای منطقه نیشی کوجوی شهر اوساکا قدم به داخل سالن Creo Osaka Nishi می گذاری ، و ناگهان حرکت میل و کباده را همراه با صدای زنگ مرشد می بینی ، و می شنوی صدای پُر طنین و لحن مردانه ای را که می خواند "ازعلی آموز اخلاص عمل / شیر حق را دان منزه از دغل"... انگار که به لحظه و کمتر از لحظه ای از میانه شهر اوساکا پر می کشی و به میانه تاریخ کهن مردانگی و افتادگی و پهلوانیِ پهلوانانِ زیسته در آب و خاکت می روی. لحظه و کمتر از لحظه ای انگار فقط کافیست... اشعار و ابیات گیرایی که همراه با صدای ضرب و دف ترا از هزاران کیلومتر دورتر به لحظه ای به متن و بطن تاریخ و ادبت می برد...

*****************************

تجربۀ گذشته های من از حضور در کنار گود زورخانه و شنیدن صدای زنگ و حرکت چرخ زنان پهلوانی در هنگامی که مرشد با صدایی پرطنین "علی" می گوید و ابیاتی از مولانا و حافظ می خواند، برمی گشت به خیابان شاهزاده قاسم شیراز، نزدیکی شاه چراغ و زورخانه ای که یک بار سالها پیش حسب اتفاق و با دوستی همدم و همراه رفتیم و ساعتی را در فضای اشعار حماسی و عرفان و حرکت و موسیقی گذراندیم. این تنها تجربۀ گذشته ها بود. شاید هرگز فکر نمی کردم که یک بار هم در خیابان نیشی کوجوی اوساکا این تجلی موزون فرهنگ کهن ایرانی را ببینم. بارها بعد برنامه از خود پرسیدم که "چرا در تمام زندگی ام من فقط یکبار در فضای این ورزش بوده ام ؟" جالب اینکه دقیقاً به یاد دارم که همان زمان هم، در کنار درِ ورودی زورخانۀ واقع در خیابان شاهزاده قاسم شیراز، "در" باشگاه کاراته قرار داشت و برای من نوجوان آنروز هم واضح بود که «جوانان» از در باشگاه کاراته وارد می شوند و میانسالان و کهن سالانِ جوان دل، از آستانه کوتاه "در" زورخانه. این تفاوت آن زمان هم معنا دار بود . نمی دانم امروز در خیابان شاهزاده قاسم شیراز هنوز هم "این دو در" در مجاورت هم قرار دارند یا اینکه "در کوتاه زورخانه" دیگر بسته شده است؟(۱) اما هرچه بود اتفاق مبارکی بود که در کشورِ کاراته ، یک بار دیگر مراسم ورزش نیاکان را دیدن.

************************

نکته قابل توجه در باب این برنامه اینکه پردازش خوبی به نحوه اجرای حرکات داده شده بود تا دیدن این ورزش ایرانی، برای بینندۀ غیر ایرانی هم، جذاب و شورآفرین باشد . طراحی لباسها نیز بسیار زیبا و با استفاده از طرحهای سنتی ایرانی انجام گردیده بود. در واقع با حفظ سنتها و آداب و رسوم باستانی این ورزش، نسبت به ارائه جذابیت های آن اهتمام شده بود. این امر نشانی بود از خوش ذوقی و دقت برنامه ریزان . نکته دوم اینکه فضای ایجاد شده با شعر و حرکت و ساز انصافاً چنان گیراست که شنونده نا آشنا به زبان پارسی هم کاملاً تحت تاثیر قرار می گرفت. سازهای کوبه ای که در این برنامه صدای گرم مرشد را همراهی می کردند عبارت بودند از دف، دمام و تنبک که علاوه بر اینها ضرب زورخانه هم جایگاه ویژه خود را داشت. هماهنگی بسیار خوبی بین سازها، اشعار و حرکات ورزشکاران طراحی شده بود. 

 شاید همین دو نکته است که سوال بالا را در ذهن متبادر می کند. اگر فضای پرشور و معنوی این ورزش تا این حد دلنشین، روح نواز و تاثیر گذار است چرا ما آنقدر که باید با آن مهربان نبوده ایم؟ چرا همیشه فرزندانمان را به کلاس های کاراته و جودو فرستادیم ولی در آیین خانواده هایمان گاه به گاهی با هم رفتن پدر و پسر به کنار گود پهلوانی زورخانه و ساعتی نشستن در فضای دلنشینش قرار نگرفت؟

********************

در پایان مراسم، "نشان زورخانه" که توسط فدراسیون زورخانه و ورزش پهلوانی ایران تهیه شده به رئیس شورای شهر اوساکا هدیه شد و از ابراز علاقه شهرداری اوساکا به برقراری این ارتباط فرهنگی فیمابین دو کشور ایران و ژاپن تشکر شد.

*************************

بعد از اتمام برنامه و تشویق های ممتد حضار، از ژاپنی کنار دستی ام پرسیدم چطور بود؟ گفت من عاشق و شیفته کشتی سنتی ژاپنی (سومو SUMO) هستم و بارها برای دیدن سومو رفته ام . ولی واقعاً از دیدن ورزش سنتی کشورت لذت بردم. (۲)

انگار که جواب این آقای ژاپنی هم باز تکرار کننده همان علامت سوال ذهن من بود که آیا به اندازۀ ژاپنی ها ورزش سنتی کشورت را ستوده ای و به دیدارش رفته ای؟


۱- نکته ای که باید در اینجا بدان اشاره شود اینکه این برنامه انعکاس نسبتاً خوبی هم در مطبوعات و رسانه های ژاپن داشت. دلیل این امر شاید اجرا در دانشگاه توکیو، اجرا در جمع سفرای کشورها در ژاپن و با حضور معاون وزیر خارجه ژاپن بود.  در این راستا شبکه رادیویی NHKفارسی در دو نوبت مصاحبه هایی با رئیس فدراسیون زورخانه و ورزش پهلوانی و همچنین، دبیر این فدراسیون داشت. مطلبی در این مصاحبه توسط آقای صفارزاده اشاره شد که بسیار باعث خوشحالی و امیدواری بود. ایشان به پایان روند ثبت این ورزش در سازمان فرهنگی ملل متحد یونسکو اشاره داشته،  و گفت که طی چند سال اخیر در کشور نسبت به احیاء این ورزش توجه شده و هم اکنون نزدیک به یکصد هزار ورزشکار جوان داریم که نسبت به ورزش سنتی و آئینی نیاکان خود علاقمندند.

۲- سومو SUMO  نام کشتی باستانی ژاپنی است که با مراسم و تشریفات خاص خود برگزار شده و به شدت مورد علاقه مردم این کشور است . همچون ورزش زورخانه ای، در این ورزش نیز عناصر و مولفه های "نمادین" زیادی وجود دارد که هر یک شاخصه ای از بخشی از فرهنگ باستانی است .  



  همچنين در اين باره بخوانيد:

本文へジャンプ
`日本語
اتحاديه فرش دستبافت ايران
در ژاپن


متن کامل اساسنامه پیشنهادی اتحادیه فرش دستباف ایران در ژاپن

اعضاءاتحادیه فرش دستباف ایران

شرایط پذیرش عضو


تسهیلات جهت اعضاء اتحاديه فرش دست بافت ايران

های فرش دستبافت ايران


برگزاری نمایشگاه ها وسمینارهای فرش دستباف در ايران و ژاپن



گزارش تصوری از سمینارعالی فرش دستباف ایران در ژاپن



نخستين کارگاه آموزش عالي شناخت فرش ایران در ژاپن


همچنين در اين بخش بخوانيد... بازگشت تماس با ما در باره اثحادیه صفحه اول
اتحاديه فرش دستباف ايران در ژاپن

2006 © Persian Hand woven Carpet Association - All Rights Reserved

جناب آقای سید عباس عراقچی سفیر محترم جمهوری اسلامی ایران روابط عمومی مرکز ملی فرش ایران–ژاپن -توکیو