همچنین چنانچه اتحادیه‌های فرش در این کشورها اعلام کنند که برنامه‌ای برای بازاریابی و افزایش فروش دارند، مرکز ملی فرش از برنامه‌های این اتحادیه‌ها حمایت خواهد کرد ولی این امر مشروط به این است که اتحادیه‌ها روند مثبت و رو‌به رشد بازار فرش را در این کشورها برای ما اثبات کند.

بازگشت رونق به بازار فرش

2009.06.22

رییس مرکز ملی فرش از انعقاد تفاهم‌نامه‌ای با بانک ملی و کشاورزی و در نظر گرفتن 200 میلیارد ریال تسهیلات به دست‌اندرکاران فرش از سوی این بانک‌ها خبر داد و افزود : با توجه به رشد صادراتی در ماه‌های اخیر و بازگشت رونق به بازار فرش پیش‌بینی می‌شود امسال نقدینگی خوبی برای فعالان این بخش فراهم شود.

سنجش عملکرد مرکز ملی فرش با خط‌کش صادرات‌، وضعیت بازار فرش‌، میزان صادرات‌، برگزاری نمایشگاه‌، ثبت ملی و بین‌المللی فرش‌، شکل‌گیری واحدهای تولید متمرکز فرش و تسهیلات بانک‌ها به دست‌اندرکاران فرش، محورهای گفت‌و‌گوی شبکه اطلاع‌رسانی بازرگانی ایران (شابا) با فیصل مرداسی رییس مرکز ملی فرش است که در پی می‌آید:

فیصل مرداسی با اشاره به سخنان وزیر بازرگانی و سنجش عملکرد مرکز ملی فرش با خط‌کش صادرات، گفت: صادرات انتهای یک زنجیره است از این‌رو افت و خیز در آن، نوسانات کل زنجیره را نشان می‌دهد و وزیر با مبنا قرار دادن صادرات، عملکرد کل زنجیره را از تولید تا توزیع را بررسی می‌کند.

وی افزود: به‌طور قطع زمانی که سلیقه‌یابی، طراحی، تولید و یاتوزیع فرش با مشکل مواجه شود نتیجه آن را در شاخص صادرات شاهد خواهیم بود. لذا شاخصی که انتخاب شده است متاثر از عملکرد کل زنجیره فرش است.

به گزارش شابا، وزیر بازرگانی در مراسم معارفه رییس مرکز ملی فرش اعلام کرده بود که عملکرد این مرکز با خط‌کش صادرات سنجیده خواهد شد و افزایش آن نشان از بهبود وضعیت و کاهش آن بیانگر ایجاد مشکلات در زنجیره فرش است.

** بازگشت رونق به بازار فرش

مرداسی در ادامه تصریح کرد: میزان صادرات فرش ارتباط مستقیمی با وضعیت اقتصادی بازارهای هدف که عمدتاً کشورهای توسعه‌یافته می‌باشند، دارد به طوری که رونق اقتصادی موجب افزایش صادرات و ایجاد رکود نیز سبب کاهش صادرات می‌شود.

این مقام مسوول با اشاره به رکود اقتصادی و بحران‌های مالی در سال‌های 2008 و 2009، اظهار داشت: چندین سال است که رکود مزمنی بر اقتصاد کشورهای غربی سایه‌ افکنده است که این بحران‌ها در سال‌های 2008 و 2009 به اوج خود رسید و در پی آن کاهش صادرات فرش را به عنوان یک کالای لوکس شاهد بودیم. از این رو این سال‌ها، دوران خوبی برای فرش دستبافت ایران نبود.

مرداسی خاطرنشان کرد: هم‌زمان با بهبود شرایط اقتصادی کشورهای غربی، صادرات فرش دست‌بافت نیز رونق یافت و رشد صادرات در ماه‌های انتهایی سال 2009 و ابتدای سال 2010 گواه این مطلب است.

** صادرات 56 میلیون دلاری فرش دستبافت

رییس مرکز ملی فرش از رشد 28 درصدی صادرات فرش دستبافت در 2 ماه نخست سال جاری خبر داد و گفت: میزان صادرات فرش دستبافت در این مدت به 56 میلیون دلار رسید این در حالی است که این میزان در سال گذشته 44 میلیون دلار بوده است.

به گفته وی، در صنعت فرش شاهد رشد 16 درصدی صادرات به لحاظ وزنی بودیم به طوری که میزان صادرات آن از 700 تن در سال گذشته به 800 تن در سال جاری افزایش یافت.

مرداسی ادامه داد: این ثبت رشد به لحاظ وزنی و ارزشی، رشد بسیار بالایی است و امیدوارم که در صورت تداوم این وضعیت تا پایان سال جاری هدف‌گذاری صادرات 500 میلیون دلاری تحقق یابد.

** مخالف با رقابت‌های منفی هستیم

این مقام مسوول با اشاره به سابقه دیرینه و اصالت فرش دستبافت ایران، گفت: در حال حاضر در بسیاری از کشورها واحدهای فرش ایرانی وجود دارد که به توزیع فرش‌های دست‌بافت و سایر اقلام کف‌پوش مبادرت می‌ورزند.

وی افزود: در برخی از کشورها، فرش فروش ‌ها نسبت به برگزاری نمایشگاه فرش دستبافت اعتراض داشتند چرا که معتقد بودند برگزاری نمایشگاه سبب کسادی بازار این افراد می‌شود.

مرداسی با تاکید بر‌اینکه مرکز ملی فرش مخالف با رقابت‌های منفی است، گفت: براین اساس به اتحادیه‌های فرش در این کشورها اعلام کردیم. چنانچه اوضاع فروش فرش در این کشورها مساعد باشد و روند روبه رشدی داشته باشد، مرکز ملی فرش از برگزاری نمایشگاه و حمایت‌های یارانه‌ای برای برگزاری و شرکت در نمایشگاه خودداری می‌کند و در صورت نیاز حتی از تجار این کشورها حمایت خواهد کرد.

وی اعلام کرد: همچنین چنانچه اتحادیه‌های فرش در این کشورها اعلام کنند که برنامه‌ای برای بازاریابی و افزایش فروش دارند، مرکز ملی فرش از برنامه‌های این اتحادیه‌ها حمایت خواهد کرد ولی این امر مشروط به این است که اتحادیه‌ها روند مثبت و رو‌به رشد بازار فرش را در این کشورها برای ما اثبات کند.

وی ادامه داد: به منظور جلوگیری از رقابت‌های منفی از تشکیل اتحادیه‌ها در دیگر کشورها نیز حمایت می‌کنیم و در همین جا اعلام می‌کنیم که چنانچه در کشوری اتحادیه فرش وجود ندارد، متقاضیان این امر می‌توانند از طریق سفارتخانه کشورمان اتحادیه خود را به ثبت رسانده و مرکز ملی فرش نیز از شکل‌گیری این اتحادیه حمایت خواهد کرد.

بسته‌های حمایتی از فرش دست بافت

مرداسی درخصوص برنامه‌های مرکز برای حمایت از تجار و بازرگانان گفت: بسته‌هایی در طرح هدفمندسازی یارانه بدین منظور طراحی شده که امیدوارم این بسته‌ها تصویب و نهایی شود.

وی با بیان اینکه این بسته حمایتی، کمکهای مستقیم و غیرمستقیمی را برای تولید و صادرات پیش بینی کرده است، گفت: بسته حمایتی مذکور تلاش دارد تا بخشی از فشاری که از محل اجرای قانون هدفمند کردن یارانه‌‌ها به تولید و صادرات فرش وارد می‌شود را جبران کند. این طرح بر مبنای قانون هدفمند کردن یارانه‌ها به دولت اجازه می‌دهد که سهمی از 30 درصد از منابع حاصله از محل صرفه‌جویی یارانه‌ها را به صورت مستقیم به تولید فرش بازگرداند.

وی از ارسال پیشنهاداتی به شورای عالی صادرات خبر داد و اعلام کرد: ،قرار بر این است که جوایز صادراتی مستقیم فرش تغییر یابد و درصد بالاتری را به خود اختصاص دهد. ضمن اینکه مشوق های غیرمستقیمی از جمله هزینه حمل و نقل، هزینه شرکت در نمایشگاههای خارجی، یارانه تسهیلات، آموزش و تحقیقات را به صورت مستقیم به تجار، صادرکنندگان و تولیدکنندگان فرش اختصاص دهد.

این مقام مسوول تصریح کرد: در حال حاضر نرخ پایه صادراتی 5 درصد است که در این پیشنهادات اعلام شده که مابه‌التفاوت نرخ تورم کشور ما با کشورهای رقیب و هدف بررسی شود.

** افزایش تسهیلات بانک ها در سال جاری

رییس مرکز ملی فرش از انجام مذاکراتی با برخی از بانک‌ها به منظور تسهیل روند ارایه تسهیلات به دست‌اندرکاران فرش خبر داد و خاطرنشان کرد: متاسفانه ما در عرصه تسهیلات خیلی تحت فشاریم و تولیدکنندگان در زمینه تامین سرمایه در گردش با مشکل مواجه هستند.

وی افزود: با توجه به رشد صادرات و رونقی که در بازار فرش ایجاد شده است توافقاتی با بانک‌های ملی و کشاورزی منعقد شده است و با توجه به امکاناتی که صندوق مهر امام رضا(ع) در اختیار دست‌اندرکاران فرش قرار می‌دهد پیش‌بینی می‌کنیم که امسال نقدینگی خوبی برای تولیدکنندگان فرش فراهم شود.

وی تصریح کرد: در سال گذشته، کمکهای فنی و اعتباری مرکز ملی فرش ایران مربوط به بانک صادرات بوده است، ولی امسال تلاش ما بر این است که صندوق مهر امام رضا(ع)، بانک کشاورزی و بانک ملی نیز به یاری تولیدکنندگان و صادر کنندگان فرش بیایند و با اختصاص سرمایه در گردش و سرمایه ثابت، توسعه تولید و صادرات فرش را رونق بخشند. البته در این زمینه، موافقتنامه‌هایی از طریق وزارت بازرگانی با بانکها منعقد شده است که در حال پیگیری برای اجرایی شدن آنها هستیم.

این مقام مسوول، سیاست مرکز ملی فرش را در سال جاری کمک به تولید از محل تسهیلات، با شناسایی تولیدکنندگان واقعی عنوان کرد و ادامه داد : مرکز ملی فرش ایران، فردی را واجد شرایط برای دریافت تسهیلات می داند که در حوزه تولید فعالیت می‌کند ضمن اینکه براساس اطلاعات سازمانهای بازرگانی این افراد را برای ارایه تسهیلات به بانک‌ها معرفی خواهیم کرد.

وی افزود: همچنین استانداران نیز باید در کارگروه‌های اشتغال برای توسعه اشتغال به ویژه در روستاها، برای تامین نقدینگی و سرمایه در گردش به مرکز ملی فرش کمک کنند.

وی با بیان این مطلب که بانک‌های کشاورزی و ملی بیش از 200 میلیارد ریال اعتبار برای حمایت از فعالان فرش در نظر گرفته‌اند، ادامه داد: تفاهم‌نامه با این بانک‌ها به امضا رسیده است و هم‌اکنون درمرحله تخصیص اعتبار و تقسیم آن بین استان‌ها و مذاکره برای اجرایی شدن کار هستیم.

سرمایه در گردش 100 درصدی

وی اعلام کرد‌: براساس مصوبه هیات دولت، مرکز ملی فرش ایران اجازه دارد که در حوزه سرمایه در گردش و سرمایه ثابت، به صورت شناور عمل کند.

وی با بیان این مطلب که بیشتر دست‌اندرکاران فرش علاقه‌مند به استفاده از سرمایه در گردش هستند‌، ادامه داد‌: قالی‌بافان بر این باور هستند که سرمایه ثابت قیمت تمام شده فرش را افزایش می‌دهد از این رو با برنامه‌ریزی‌ها و مذاکرات انجام شده چنانچه فردی نیاز به 100 درصد سرمایه در گردش داشته باشد، آن را به صورت کامل تامین می‌کنیم.

مرداسی با تاکید بر اینکه برای اخذ تسهیلات از محل حساب ذخیره ارزی، ممنوعیت و محدودیتی برای صنعت فرش دستباف وجود ندارد، گفت: با توجه به ریسک بالای آن رغبتی برای استفاده از تسهیلات این صندوق وجود ندارد که البته دولت در حال انجام اقداماتی است تا این ریسک را برای تمامی بخش‌ها کاهش دهد.

تقویت واحدهای متمرکز تولید

مرداسی، تقویت کارگاه‌های متمرکز را یکی دیگر از سیاست‌های مرکز ملی فرش بیان کرد و اظهار داشت‌: بدین منظور تسهیلاتی را همچون گذشته برای تاسیس مراکز متمرکز و رفع مشکلات واحدهایی که قبلا تاسیس شده‌اند، اختصاص می‌دهیم. همچنین برای تقویت بیشتر واحدهای متمرکز، مصوبه تازه‌ای را به تصویب هیات دولت رساندیم تا سهم بودجه فنی اعتباری‌مان را افزایش دهیم. البته از مجتمع‌های غیر متمرکز غافل نیستیم و راهکارمان این است که واحدهای پراکنده را با مدیریت متمرکز مدیریت کنیم.

مرداسی گفت: ظرف چند سال گذشته تمرکز بسیاری برای تقویت این مجتمع‌ها در کشور داشتیم. چرا که شکل‌گیری و ایجاد این مجتمع‌ها می‌تواند سفارش‌پذیری و پاسخ به سفارشات را که یک گره قدیمی در تولید فرش است، رفع کند.

این مقام مسوول ادامه داد: با توجه به فرهنگ ایرانی، بانوان بافنده تمایل کمتری برای فعالیت در این مجتمع‌ها دارند و از طرفی نیز اداره این مجتمع‌ها بسیار هزینه‌بر است از این‌رو توسعه مجتمع‌های متمرکز تولید فرش بسیار سخت است.

وی اعلام کرد: البته مرکز ملی فرش ضمن تشویق و تقویت مجتمع‌های متمرکز تولید فرش، از مجتمع‌های غیرمتمرکز، با مدیریت متمرکز نیز حمایت می‌کند.

به گفته‌ی وی، مجتمع‌های غیرمتمرکز با مدیریت متمرکز، ‌دارهای قالی هستند که در خانه‌های بافندگان با یک مدیریت متمرکز نصب می‌شوند به عنوان مثال یک بنگاهی به صورت متمرکز نقش مدیریتی را به عهده گرفته و واحدهای تولیدی این بنگاه در روستاها بخش شده‌اند.

مرداسی با اعلام این مطلب که ایجاد مجتمع‌های غیرمتمرکز با مدیریت متمرکز با فرهنگ ما ایرانیان سازگارتر است و هزینه کمتری را برای تولیدکننده ایجاد می‌کند، گفت: بیشتر قالی‌بافان رغبت به همکاری با چنین مجتمع‌هایی دارند.

وی با اشاره به نقش تولید متمرکز، گفت: بهتر است قالی‌بافان در روستاها با مدیریت‌های متمرکز ارتباط برقرار‌ کنند، تا ضمن اینکه تولیدات فرش بر مبنای سفارشات صورت پذیرد، بافنده هیچ نگرانی درخصوص فروش فرش خود نداشته باشد.

این مقام مسوول تولید براساس سلیقه را یکی از برنامه‌های محوری عنوان کرد و افزود: بر همین اساس مرکز ملی فرش سعی خواهد کرد تا سرمایه در گردش این واحدها را تامین کند.

** بیمه قالی‌بافان در انتظار اعتبار

رییس مرکز ملی فرش در بخش دیگری از سخنان خود در رابطه با بیمه قالی‌بافان گفت: بودجه بیمه درمانی قالیبافان ابلاغ شده و متولی انجام آن وزارت رفاه و سازمان تامین اجتماعی است، ما تمام مقدمات کار را از حیث اطلاع‌رسانی به ویژه به سازمان‌های بازرگانی انجام دادیم. از سازمان تامین اجتماعی درخواست می‌کنیم که موضوع را تسریع کند؛ و با توجه به اینکه مصوبه قانونی دارد، اعتبارش دیده شده است و خواسته به حق قالیبافان است.

وی افزود‌: طرح بیمه قالی‌بافان در حال حاضر منتظر تخصیص اعتبار در سازمان تامین اجتماعی است .

وی ادامه داد: قالی‌بافان باید کارت قالی‌بافی را از سازمان فنی حرفه‌ای دریافت کنند که در این راستا تفاهم‌نامه‌ای با سازمان فنی حرفه‌ای کشور منعقد شده است تا به تسریع انجام این طرح کمک کند‌، که این تفاهم‌نامه هم‌اکنون به سازمان بازرگانی استان‌ها نیز ابلاغ شده است.

مرداسی درخصوص قالی‌بافانی که پیش از این برای بیمه‌ بازنشستگی ثبت نام نموده و در حال حاضر تنها متقاضی بیمه تامین اجتماعی هستند، گفت: مقرر شده است که با یک تعهد، بیمه تامین اجتماعی این افراد اجرایی شود و سپس با انجام فراخوان، آزمونی از این افراد گرفته و کارت مهارت نیز برای آنان صادر شود‌.

به گفته مرداسی این آزمون برای افراد بی‌سواد یک آزمون مهارتی خواهد بود.

وی درخصوص صدور کارت مهارت برای قالی‌بافان گفت: این طرح به تازگی به سازمان بازرگانی ابلاغ شده و باید منتظر باشیم تا اطلاعات مربوطه را در این خصوص از آنها دریافت کنیم. البته امیدوارم در ظرف یک ماه آینده اطلاعات مرکز در این رابطه افزایش یابد.

مشارکت در بیش از50 نمایشگاه بین‌المللی

رییس مرکز ملی فرش اعلام کرد : در عرصه تجارت خارجی، وزارت بازرگانی تبلیغات فرش دستباف در خارج کشور و مشارکت فعال در نمایشگاه بین‌المللی را مدنظر داشته و دراین خصوص سعی داریم در نمایشگاههای بین‌المللی، حضور فرش دستباف ایرانی، حضوری پررنگی باشد. البته بیشتر تاکید بر حضور در بازارهای جدید و آینده دار است.

رئیس مرکز ملی فرش ایران افزود: در بازار داخلی نیز برگزاری و مشارکت فعال در نمایشگاههای داخلی در دستور کار قرار گرفته است البته در عرصه تولید، تلاش ما این است که از تولیدکنندگان واقعی و افرادی که قصد دارند به تولید فرش دستباف مبادرت کنند، با ارائه تسهیلات کمک کنیم. البته این روند در گذشته نیز بوده؛ ولی امسال حوزه فعالیت مرکز ملی فرش ایران در بانکها گسترش یافته است.

رییس مرکز ملی فرش با اشاره به برنامه‌ریزی برای شرکت در بیش از50 نمایشگاه بین‌المللی، گفت: داشتن چنین برنامه‌ای نشان‌دهنده علاقه مرکز به افزایش بازارهای فرش است و علاقه‌مند هستیم میزان وابستگی خود را در بازارهای قدیمی کاهش داده و در بازارهای جدید فعال‌تر عمل کنیم.

وی، کشورهای آسیای جنوب شرقی، آمریکای لاتین، حوزه خلیج فارس، در آسیای میانه، روسیه و اکران نیز از جمله بازارهای هدف این مرکز دانست‌.

ثبت 100 طرح و نقشه فرش

مرداسی با بیان اینکه کلیه هزینه‌های ثبت ملی را مرکز ملی فرش به عهده گرفته‌است‌، تصریح کرد‌: برای مالکیت معنوی فرش تلاش بسیاری در مرکز انجام شده است و تیمی را برای ثبت ملی چند منطقه جغرافیایی تشکیل شده است .

وی افزود: تاکنون بیش از 100 طرح از طراحان به ثبت رسیده است و بدین‌ منظور هیات در مرکز ملی فرش تشکیل شده است.

مرداسی گفت: هر استانی که زودتر اقدام کند می‌تواند در زمینه ثبت ملی فرش منطقه خود پیشرو باشد ولی تمرکز عمده ما روی مناطقی همچون فارس، اصفهان، تبریز، کاشان، نائین، خوی و مشهد است.

همچنين در اين باره بخوانيد: