 علی ملکی جو-معاون بازاریابی مرکز ملی فرش ایران |
گفت و گوی ستاد خبری جشنواره فروش فرش دستباف با علی ملکی جو (معاون بازاریابی مرکز ملی فرش ایران):
برگزاري جشنوارههاي فروش فرش دستباف تا چه اندازه ميتواند به رونق توليد و فروش فرش در بازارهاي داخلي كمك كند و اصولا اين
جشنوارهها چه اهدافي را دنبال ميكنند؟
توجه به بازار داخلي فرش دستباف، يكي از مسایل مهم تجارت اين هنر-صنعت اصيل ايراني بهشمار ميرود و
از آنجا كه ابتدا، تجارت اين كالاي ارزشمند در داخل كشور شكل گرفت و بعدها با توسعه بازارها، به صادرات و رونق حضور فرش دستباف ايراني در بازارهاي جهاني انجاميد، مركز
ملي فرش ايران تصميم گرفت كه بازار داخلي را بهعنوان يكي از بازارهاي مهم پيش رو براي رونق توليد اين كالا مورد توجه قرار دهد.
بر اين اساس، مركز ملي فرش ايران
همانطور كه خود را در صادرات فرش مسئول ميداند، وظيفه خود دانست تا در مورد ساماندهي وضعيت بازار داخلي نيز، برنامههايي را تدوين و اجرايي كند. درواقع، فضايي
كه در سطح تجارت بينالمللي ناشي از ركود اقتصادي در دنيا بهوجود آمده است، سبب شد تا براي برونرفت از اين وضعيت، پيادهسازي چند برنامه در دستور كار متوليان فرش
دستباف در كشور قرار گيرد كه يكي از اين برنامهها، نگاه به بازار داخلي و همينطور توسعه بازارهاي جديد براي برونرفت از وضعيت اقتصادي و مقابله با كاهش رشد و ركود
در تجارت فرشدستباف بوده است. از جمله دلايل ديگري كه مركز ملي فرش ايران به موضوع بازار داخلي توجه كرد، فاصله گرفتن تدريجي نسل جوان در خانوادهها با فرش دستباف
است. برخيها به تصور اطلاعات غلطي كه به آنها داده شده است، تصور ميكنند كه هيچگاه در طول عمر خود نميتوانند فرش دستباف بخرند، در مقابل عدهاي ديگر نيز
بهرغم تمكن مالي، از فرش دستباف فاصله گرفته اند؛ درحاليكه آنها ميتوانند متقاضي فرش دستباف باشند و از اين محصول فرهنگي و هنري، نهايت استفاده را ببرند. اين دو
گروه هماكنون از بازار خريد فرش دستباف ايراني فاصله گرفتهاند. بنابراين بايد اين افراد را به اين هنر-صنعت اصيل ايراني نزديك كنيم. به اعتقاد من پويايي فرش
دستباف در اين است كه مردم اين مرز و بوم كه پايهگذاران اين صنعت در جامعه بشري بودهاند، متقاضي و مصرفكننده آن باشند و فرش دستباف بخرند و از آن حمايت كنند.
يكي ديگر از چالشهايي كه وجود دارد اين است كه مردم به خاطر اینکه اطلاعات فني راجع به فرش ندارند، بنابراين هميشه نگران هستند كه مبادا فرشي را خريداري كنند كه
بهلحاظ قيمت و كيفيت و مشخصات فني مطلوب نباشد، چراكه آنها با فرش آشنا نيستند و ممكن است خريد موفقي نداشته باشند؛ خود اين ابهام، از رونق خريد فرش دستباف و
تصميمگيري در اين رابطه، جلوگيري ميكند.
چرا جشنواره فروش فرش دستباف را انتخاب كرديد.
آيا نميشد در اين خصوص نمايشگاهي براي فروش برگزار كرد؟ كاري كه بعضا در بازارهاي فصلي انجام ميشود و مردم براي خريدهاي خود به چند مكان مشخص مراجعه ميكنند.
به نظر ما برگزاري چنين جشنوارههايي بسيار بهتر از برگزاري
نمايشگاههايي بهصورت نمايشگاه فصلي فروشفوقالعاده است. با توجه به موضوعاتي كه به آن اشاره كردم، مركز ملي فرش به فكر ايجاد برنامهاي براي رونق بازار داخلي بود
و به اين نتيجه رسيد كه طرحي را با عنوان "جشنواره فروش فرش دستباف" برگزار كند كه البته اجراي اين طرح يكي از برنامههاي ما در اين زمينه است. امسال اولين سالي است
كه اين جشنوارهها برگزار ميشود. ما بهعنوان كارشناسان مركز ملي فرش ايران معتقديم كه اگر اين كار تدوام يابد، ميتواند الگويي براي معضل نمايشگاهمحوري در
فروش داخلي باشد؛ يعني موضوع نمايشگاه را با موضوع فروشگاه جدا كنيم. همانطور كه مشاهده ميشود، هر ساله نزديك به سال جديد، نمايشگاههاي عرضه مستقيم در سراسر كشور
راهاندازي ميشود؛ در حاليكه ما در سطح شهر، فروشگاههايي داريم كه در تمامي طول سال فعال هستند و خدمات ارايه ميدهند، اين فروشگاهها همچنين ماليات نيز پرداخت
ميكنند و سرمايهگذاري كردهاند. در اين ميان بايد تاكيد كرد كه اگر زنجيره ارزش و فروش براي يك كالا، ضروري است بايد حتما از آن حمايت كنيم. حمايت نيز در اين سطح
تعريف ميشود كه در پيك تقاضا بتوان، تقاضاها را به سمت فروشگاهها سوق داد نه اينكه نمايشگاههايي برگزار شود تا تقاضاي مصرفكننده نهايي را در آن، پاسخ داد. در
واقع اين جشنوارهها ميخواهد به تمام اين چالشها و سوالات پاسخ دهد. ضمن اينكه اگر تداومي در اين برنامهريزي باشد و تقويت شود، مطمئنا جشنوارههاي فروش فرش
دستباف ميتوانند اصلاح نظام عرضه مستقيم را با حمايت و نظارت دولت، صورت دهند و به جاي نمايشگاه، فروشگاهمحوري سرلوحه كار قرار گيرد. شعار اصلي در اين جشنواره نيز
«هر فروشگاه، يك نمايشگاه» است تا بتوان فرصتهاي فروش را براي تمامي فروشندگان داخلي فرش دستباف و افرادي كه در اين طرح طبق ضوابطي پذيرفته ميشوند، فراهم كرد.
اين امر، باعث رونق فروش آنها خواهد شد كه اين رونق در نهايت مسبب تقويت فرش دستباف در داخل كشور ميشود و پيامدهاي مثبتي دارد.
به نظر شما وقتي مصرفكنندهاي به اين جشنوارهها مراجعه ميكند، بايد از فروشندگان چه چيز را طلب كند؟ آيا ضوابطي براي ارايه خدمات
كيفي به مشتريان در دستورالعمل برگزاري اين جشنواره در نظر گرفته شده است؟
مركز ملي فرش ايران براي هويتدهي به اين جشنواره، با
تابلوي متحدالشكلي، هر فروشگاهي را كه عضو اين شبكه شود به مردم معرفي ميكند تا نشان داده شود كه اين افراد ثبت نام كرده، پذيرفته شده و مورد وثوق و اطمينان
اتحاديههاي صنفي هستند. در مقابل، فروشندگان در اين جشنواره نيز متعهد ميشوند كه مطابق با ضابطه عمل كنند. البته دستورالعمل، نكاتي براي حمايت از مصرفكننده را در
نظر گرفته و آن را به اطلاع مصرفكننده مي رساند و بنري هم به اين منظور چاپ و در فروشگاه نصب ميشود. زمانيكه خريدار وارد فروشگاه ميشود، ميتواند حقوق خود را در
رابطه با اين جشنواره تا حدود زيادي مطالعه كرده و از فروشندگان نيز انتظار داشته باشند، آن را رعايت كنند. به هرحال سه كميته براي هر جشنواره تشكيل شده است. يك
كميته مسئول ثبتنام است تا افرادي كه تمامي شرايط را دارند، بتوانند با ثبتنام در اين جشنواره سهيم شوند. رياست اين كار نيز با بخشخصوصي است و مركز ملي فرش با تمام
قدرت و قوت از اين طرح حمايت ميكند. يك كميته ديگر تحت عنوان تبليغات طراحي شده است كه بايد براي اين فروشگاهها اطلاعرساني كند. يك كميته بازرسي و نظارت هم
تشكيل خواهد شد تا هم نحوه برخورد با مردم از سوي فروشندگان تحتكنترل باشد و هم فروشندهها پاسخگو باشند. البته فروشندهها نيز به تعهداتي كه در طرح مشخص شده،
توجه دارند و به درخواست و شكايت مردم رسيدگي خواهند كرد. بنده شخصا به تمامي خريداران از اين جشنوارهها قول ميدهم كه اگر هرگونه ابهامي وجود داشته باشد،
رسيدگي و افرادي كه مسئول هستند را نيز پاسخگو كنيم.
آيا توصيه خاصي براي حضور مردم در اين جشنوارهها
داريد. به بيان بهتر فكر ميكنيد اين جشنواره چه ويژگي خاصي دارد كه مردم را ترغيب كند تا در آن حضور يابند؟
حضور در اين جشنوارهها يك فرصت است؛
چراكه مرجوع كردن كالا بدون هيچ قيد و شرطي در يك دوره زماني سه روزه صورت ميگيرد. همچنين اگر خريدار فرش، قصد پس دادن فرش به دليل نقايص فني را داشت، بعد از هر مدتي
بايد فرش از او پذيرفته شود البته اين كار به تشخيص كارشناسان اتحاديههاي درگير و فروشندگان فرش، صورت ميگيرد و كالاي داراي نقص به فروشنده، برگشت داده ميشود و
فروشنده بايد در مقابل قيمت و كيفيت پاسخگو باشد. اگر گرانفروشي صورت گيرد و يا كيفيت نامرغوبي به جاي كيفتي خوب به مردم تحويل داده شود، به شدت برخورد ميشود؛
ضمن اينكه از سالهاي بعد نيز فروشنده خاطي حق حضور در جشنوارهها را ندارد.
پويايي فرش دستباف در گرو رونق بازار داخلي 
بازگشت