کتاب مبانی شناخت قالی ایران



مبانی شناخت قالی ایران،حسین یاوری، تهران، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری،1384



قالی ... شاخص ترین و کامل ترین زیرانداز سنتی به جهت بافت و اجرای طرح و نقش و نگاره است» (ص 12). «فرش به معنای گستردنی و آنچه که بر زمین گسترده شده آمده است.
اگرچه در بین عامه مردم و حتی در بسیاری از موارد در میان متخصصان، مراد از فرش همان قالی است. اما فرش افزون بر قالی زیراندازهای دیگری همچن انواع گلیم، زیلو، پلاس، نمد، جاجیم و حصیر از نوع زیرانداز را هم شامل می شود» (ص 10).
با این تعریف فرش واژه ای نوعی است برای اطلاق به انواع مختلف زیراندازها که انسان ها برای اهداف کاربردی و زیبایی شناختی تولید کرده اند. کتاب مبانی شناخت قالی ایران که به سفارش سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به نگارش درآمده، در هشت فصل تنظیم شده است. فصل اول به ارائه تعاریف مفاهیم اصلی کتاب که در واقع انواع مختلف فرش هستند می پردازد: حصیر زیرانداز، نمد زیرانداز، پلاس، جاجیم، گلیم، گبه، زیلو و قالی. مبنای تعاریف دیدگاهی فن شناختی و ماده است؛ بدین معنا که انواع فرش به لحاظ 1) نوع تکنیک ساخت و 2) نوع مواد به کار رفته، از یکدیگر متمایز می گردند.
فصل دوم به تاریخچه فرش بافی در ایران از دوران کهن تا دوران معاصر می پردازد؛ در این میان به دست بافت های دوره هایی مختلفی اشاره شده و به ویژه در مورد قالی پازیریک توضیحات نسبتاً مفصلی ارائه می دهد در مقایسه با دیگر آثار که ذکری از آن اکتفا کرده اند. در این فصل اشاره هایی وضعیت فرش در دوره های ساسانی، سلجوقی، ایلخانان، صفویه و ... می گردد.
در فصل سوم مواد اولیه مصرفی، مصالح و ابزار کار در فرش بحث می گردد. فصل چهارم شیوه های بافت، رج شمار، ابعاد و اندازه های متناسب قالی، رسوم و قواعد قالی بافی در ایران طرح می گردند. در این فصل می خوانیم که «قالی زیر انداز و فرشی است گره دار و گره یا ریشه عامل اصلی و وجه تمایز شیوه بافت قالی با سایر زیراندازهای داری و غیرداری است» (ص 35). روش های رایج در گره زدن دو گونه متقارن (گره ترکی) و نامتقارن (گره فارسی) است. در ادامه فصل به ابعاد و اندازه های متناسب قالی، اصول قواعد قالی همچون اصل حاشیه و تقارن پرداخته می شود. فصل پنجم به بررسی جایگاه رنگ و رنگ رزی در قالی ایران می پردازد. در این فصل درباره فیزیک رنگ، تضاد رنگ ها، هارمونی رنگ ها، ارتباط رنگ با احساسات، انواع رنگ ها (طبیعی و مصنوعی) و ... مورد بحث قرار می گیرند.
پس از این فصول که به ابعاد تکنولوژیک و مواد فرش پرداخته فصل ششم به طرح ها، نقوش و نقش مایه های رایج در قالی ایران اختصاص می یابد. این فصل را تقسیم بندی های مختلفی تشکیل می دهد که هر کدام مبنایی برای این تمایزگذاری را پیش فرض می گیرند. طبقه بندی بر اساس 1) سبک های دوگانه (طرح شکسته و طرح گردان)؛ 2) نظر سیسیل ادواردز (طرح های نه گانه)؛ 3) شرکت سهامی فرش ایران (در 19 گروه). نگاره های معروف بخشی دیگر از این فصل را شکل می دهد: طرح های اسلیمی، طرح بته ای، طرح محرمات، طرح گل فرنگ، طر های هراتی (ماهی، ماهی درهم)، طرح های باغی (نقوش گلستان)، طرح لچک و ترنج، طرح های محرابی، طرح قاب قابی.
فصل هفتم ویژگی های قالی در مهم ترین مراکز قالی بافی ایران را بر می شمارد: آذربایجان، کرمان، کردستان، همدان، اصفهان، مرکزی، خراسان، بختیاری، فارس، تهران، ترکمن و قم. در هر یک از این مناطق قالی های مشهور برخی از شهرها مطرح شده، ویژگی های ظاهری و فنی توضیح داده شده می شود. فصل هشتم نقش فرش در زندگی اقتصادی و حیات فرهنگی ایران را بررسی می کند.
کتاب دو بخش ضمیمه نیز دارد که ضمیمه اول به آشنایی با اول و مبانی زیبایی شناسی فرش ایران و ضمیمه دوم به اشاراتی به گلیم، گلیم مانندها و گیه های ایرانی اختصاص دارد.


فرش ودگر دستبافته ها در استانها و مناطق بافت کشور جغرافیای

  قالي افشان بندي - عمواوغلی - مقاله ایی از سرکار خانم عذرا یوسفی کارشناس فرش  
  قاليچه سروي طاوسي - مقاله ایی از سرکار خانم عذرا یوسفی کارشناس فرش  
  شرحی بر قالی ایران - سمیرا محمدی  
  تازیخجه ایی مختصر از قالی ایرانی- قالی ایرانی از دیروز تا به امروز  
  قالي های سوزن شیرد لهستاني يا پولونز  
  مفهوم برگ در طراحي و نقاشي قالي ايران  
  مزایا ومحدودیتهای رنگدانه های طبیعی  
 گليمي به نام شيريکي پيچ  
 نگاهي به تاريخچه فرش اصفهان  
 قالي كرمان؛ گوهري گرانبها در صنايع دستي  
 طرح بوته یا بته در دستبافته های ایران  
 آشنايي با مفاهيم فرش ايران؛ سیر تحول و تطور بوته  
 نقشمايه بُته (يا بوته)  
 دانش رنگ؛ کليات رنگرزي خامه قالی - بخش نخست  
 دانش رنگ؛ کليات رنگرزي خامه قالی - بخش دوم  
  برخی اصطلاحات فرش  
  شرايط نگهداري و انبارداري بافته  
  شناسايي گليم ايران
  آنچه گبه را گبه کرده است  
  شناسايي ورني بافی  
  گليوند؛ هنر زنان خراسان شمالي  
  گره عشق بر تار و پود زندگي- بافت قاليچه هاي تمام ابريشمي دو رو،
  شناسايي قالي هاي تيره هاى ترك گرايلى- قرائى
  شناسايي قالي هاي قم
  شناسايي قالي هاي نائین
  شناسايي قالي هاي کاشان
  شناسايي قالي هاي اصفهان
  شناسايي قالي هاي كرمان
  مروری بر زندگی حاج محمد ارجمند کرمانی
  شناسايي قالي هاي زربفت جوشقان , فرش دستباف ايران
  شناسايي قالي هاي آذربايجان شرقي -تبريز
  شناسايي فرش آذربايجان؛ بهشت بافته ايراني
  شناخت جغرافی قالی ایرانی خطه آذربایجان
  تحقيقي در سير تحول نقش ماهي در فرش
  تاریخچه فرش خراسان
  نگاهي به تاريخچه فرش عمواوغلي
  شناسايي قالي هاي خراسان ، عمواوغلي و تاريخ فرش بافي در مشهد
  خراسان و قالی آن از نگاه منابع و مواخذ مختلف فارسی
  کتاب مبانی شناخت قالی ایران
  بازارهای ایرانی  
  کاروانسراهای ایران  
  کاروانسراهای ایران  



سمینار و کلاسهای آموزشی پژوهشی دست اندر کاران فرش دستباف ایران در ژاپن

نمایش تصویری سمینار و کلاسهای آموزشی پژوهشی


موزه فرش های کهن ابریشم و دیگر دست بافته های ابریشمی،برای نخستین بار در ژاپن

نخستين سمینار و کارگاه آموزش عالي شناخت فرش دستباف در ژاپن با موفقیت برگزار گردید
نمایشگاه ها و سمینارهای های فرش دستباف ايران


نمایشگاه ها و سمینارهای های فرش دستباف ايران

اتاق فکر فرش ايران در ژاپن


اتاق فکر فرش ايران در ژاپن



تسهیلات جهت اعضاء اتحاديه فرش دستباف ايران



本文へジャンプ

همچنين در اين بخش بخوانيد... بازگشت تماس با ما در باره اثحادیه صفحه اول
پورتال اتحاديه فرش دستباف ايران در ژاپن

Persian Carpet Association portal in Japan

2006 © Persian Hand woven Carpet Association portal- All Rights Reserved

پورتال اتحاديه فرش دستباف ايران در ژاپن -Persian Carpet Association portal in Japan –ژاپن -توکیو