نگاهی به نمایشگاه 'شاه عباس' در موزه بریتانی

موزه بریتانیا در شهر لندن از روز پنج شنبه نوزدهم فوریه تا اواسط ماه ژوئن نمایشگاهی از آثار دوران صفوی با عنوان "شاه عباس، بازسازی ایران" برگزار می کند.

این نمایشگاه از این جهت مورد اهمیت است که شاید اولین بار باشد نمایشگاهی با این ابعاد روی آثار و اتفاقات دوران صفوی و به ویژه یکی از شاهان ایران تمرکز کرده است.

شاه عباس نامدارترین شاه دوران صفوی است که بیش از 42 سال در ایران حکومت کرد.

او به معماری، موسیقی، نقاشی و شعر علاقه داشت و میدان نقش جهان، عالی قاپو، بخش هایی از عمارت چهل ستون، چهار باغ و پل های زاینده رود از آثار به جا مانده از دوران وی هستند.

تشیع دوازده امامی که در زمان شاه اسماعیل صفوی آغاز شده بود در دوره شاه عباس تثبیت و تحکیم شد.

وستا کرتیس، یکی از کارشناسان و مسئول سکه های ایرانی و اسلامی موزه بریتانیا، درباره اهمیت این نمایشگاه به بی بی سی گفت:"به نظر من درحال حاضر اهمیت هر نمایشگاهی درباره ایران بسیار زیاد است. به این دلیل که توجه زیادی درباره فرهنگ و هنر ایران در غرب وجود ندارد. از لحاظ تاریخی غرب خیلی بیشتر به طرف نمایشگاه هایی که درباره رم و یونان هستند می روند و یا حتی درباره فرهنگ و هنر عثمانی."

او افزود: "کمتر چیزی درباره ایران وجود دارد و ما به عنوان یک ایرانی باید سعی کنیم فرهنگ خودمان را در دنیا پخش کنیم و اینکه امکان برگزاری چنین نمایشگاهی را داریم بسیار عالی است. اگر شما به اشیای صفوی نگاه کنید همپای اشیای عثمانی و یا مغول های هند است ولی آنها در دنیا توجه خیلی بیشتری نسبت به هنر صفوی می بینند."

نمایشگاه "شاه عباس، بازسازی ایران" با همکاری موزه بریتانیا با سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و موزه ملی ایران برگزار شده است.

شیلا کنبی، برگزار کننده نمایشگاه و کارشناس هنر دوران صفوی درباره گردآوری اشیای به نمایش درآمده در نمایشگاه شاه عباس می گوید:"در حدود یک سوم اشیایی که در این نمایشگاه به نمایش درآمده اند از موزه ملی ایران قرض گرفته شده اند و موزه ملی ایران طرف اصلی برنامه ریزی و سازماندهی این نمایشگاه در ایران بود. ما اشیایی از مجموعه دائمی موزه بریتانیا هم داریم و بقیه اشیا را نیز از مجموعه دارهای خصوصی و عمومی در آمریکا و اروپا گرد آوری کردیم."

بخش اعظم این نمایشگاه تحقیقات و کاوش هایی است که اهمیت و میراثی را که از شاه عباس به عنوان یکی از شاهان صفوی به جا مانده نشان می دهد و می توان گفت به نوعی فرصت ويژه ای براي شناخت اهمیت دوره صفوی و سهم شاه عباس در ساختن ایران مدرن است.

وستا کرتیس درباره اشیای به نمایش درآمده در این موزه می گوید:"اشیای بسیار زیبایی مثل فرش هایی که از موزه فرش تهران و موزه ملی ایران آمده اند. پارچه های نفیس و ظروف چینی بسیار عالی از اردبیل، تابلوهای مینیاتور و خوشنویسی و بسیاری از اشیای نفیسی که فقط در موزه های ایران موجود است. در ضمن از موزه کلیسای وانک اصفهان هم اشیایی آورده ایم."

شیلا کنبی نیز درباره روند تبادلات فرهنگی بین ایران و بریتانیا می گوید:"هم مقامات ایران و هم بریتانیا ما را تشویق کردند که تبادلات فرهنگی با هم داشته باشیم. برای برگزاری این نمایشگاه روندی طولانی را پشت سر گذاشتیم. اصولا مقامات در تمام این دوره بدون توجه به اتفاقاتی که رخ داد ما را به برپا کردن این نمایشگاه تشویق کردند. و ما امیدواریم که درآینده بتوانیم از اینجا هم به ایران چیزهایی بفرستیم. این تبادل است و من فکر می کنم برای هر دو طرف خوب باشد."

نمایشگاه شاه عباس سومین نمایشگاه از چهار نمایشگاهی است که موزه بریتانیا در لندن در ماه های اخیر به نمایش گذاشت. محوریت اصلی این نمایشگاه ها پادشاهان و یا حاکمانی هستند که جهان را تغییر دادند.

دو نمایشگاه پیشین حاکمانی از چین و روم بودند و بعد از شاه عباس هم نمایشگاهی از یک حکمران مکزیکی برگزار خواهد شد.