پورتال اتحاديه فرش دستباف ايران در ژاپن

Persian Carpet Association portal in Japan
همچنين دیگر مقاله های قالی دستباف ایران را در اين بخش بخوانيد بازگشت تماس با ما در باره اثحادیه صفحه اول 日本語

قالی های طرح باغی



قالی های طرح باغی


فرش طرح باغی- نویسنده: فضل اللّه حشمتی رضوی- تهیه و تنظیم: مریم پورسرپرست



فرش طرح باغی محل بافت : شمال غرب ایران تاریخ بافت : احتمالا" قرن 17 یا 18 میلادی در اصطلاح فرشبافی ایران طرحی که در آن نقش خیالی و نمادین بهار و بهشت به صورت باغی با صفا و پرگل و گیاه ، با پرندگان خوش نقش و نگار و جانوران بالدار و شگفت آفرین کشیده می شود. این نقش را می توان بازتابی از اشتیاق و گرایش به گل و سبزه و گیاه در هوای گرم و خشک فلات ایران نیز تلقی کرد. قالی تاریخی و مشهور بهارستان یا بهارخسرو، چنانکه از نامش برمی آید، همین نقش را داشته و گواه خوبی بر قدمت آن است . در طبری ، در فصل گشایش مداین ، درباره ی این فرش آمده است : «اندر خزینه فرشی بود یک بساط ، سیصد رش بالا اندر شصت رش پهنا، و آن را فرش زمستانی خواندندی و مَلِکان عجم آن را اندر زمستان باز کردندی و بر وی نشستندی بدان وقت که اندر جهان سبزی و شکوفه نماندی ... چنانکه چون بنگریستندی پنداشتندی که مَبْقَله ] سبزه زار [ است یا کشتزاری و اندر آن همة گوهرها اندر نشانده به رنگ ] هرچه [ اندر همه ی جهان اسپرغم است و شکوفه » (بلعمی ، ج 1، ص 466؛ رجوع کنید به طبری ، سلسله ی اوّل ، ص 2452). شاید «غالی و پرنون » یا «قالی پرنون » در یکی از ابیات منسوب به رودکی (رجوع کنید به دهخدا، ذیل «پرنون ») نیز اشاره ای به همین طرح باشد. طرح باغی در دوره ی صفویه رواج خاص یافت . امروزه از قالی های موجود با این طرح ، تعداد کمی به قرن یازدهم (یا اندکی پیش از آن ) و بقیه به قرن دوازدهم و اوایل قرن سیزدهم متعلق اند. این قالیها شهرت جهانی دارند و در موزه های مختلف جهان چون ویکتوریا و آلبرت در لندن ، هنرهای زیبا در وین ، پنسیلوانیای امریکا، جیپورِ هند، کراکوی لهستان ، هنرهای تزیینی در پاریس ، موزه ی ملی ایران و موزهی فرش ایران در تهران ، آستان قدس رضوی در مشهد و مجموعه های خصوصی نگهداری می شوند. در اکثر طرح های باغی دو محور اصلی به صورت دو جوی آب ،در برخورد با هم زمینه ی قالی را چهاربخش کرده است ، که خود طرحی کهن و اساس هندسی طرح ریزی باغهای ایرانی است و از اندیشه های قدیم مردم آسیا سرچشمه گرفته است . براساس این اندیشه ، عالم وجود به چهاربخش تقسیم می شده و چهار رودخانة بزرگ آنها را از هم جدا می کرده است و این ، بطلان نظر کارشناسانی چون سیسیل ادواردز را ثابت می کند که نقش های قالی ایران را دارای پیام و مفهوم خاص و نمادین نمی دانند. در قالی باغی موجود در موزه ی پنسیلوانیا، قسمتهای چهارگانه ی باغ با نهر از هم جدا شده و در هر قسمت ، نقشهایی از درخت و گل دیده می شود. نمونه ی موجود در موزه ی جیپور هند در اوایل قرن یازدهم یا اندکی پیش از آن ، در حومه ی اصفهان بافته شده و ملهم از باغهای زمان شاه عباس است . این قالی زربفت ، که از آنِ مقبره ی شیخ صفی الدین اردبیلی بوده و به عنوان تحفه ای نفیس به کاخ عنبر مهاراجه ی جیپور آورده شده است ، دارای نقش گل های رنگین ،نهرهایی با ماهیان شناور و پرندگانی نشسته بر شاخ درختان یا در حال پرواز است (ویلبر، ص 40ـ42) و در حاشیه ی آن کتیبه ای با مطلع غزلی از حافظ : «می خواه و گل افشان کن از دهر چه می جویی »، بافته شده است . قالی موجود در موزه ی هنرهای تزیینی پاریس نیمه ی فرشی است دارای طرح باغ و ترنج و نقشهای ریزتر از معمول و نیمه ی دیگر آن در کلیسای کراکوی لهستان نگهداری می شود (ویلسن ، ص 190ـ191). رنگ زمینه ی آن نخودی و نقش آن ترنجی با دو کلاله در هر دو سو و باغی پرگل و پرنده و درخت و حیوان است با حاشیه ای ارغوانی و به اندازه ی 235 * 410 سانتیمتر . فرش باغی روستایی موجود در موزه ی وین شاید قدیمیترین قالی با نقش باغ باشد که به نظر پوپ ، محل بافت آن هریس در شمال غربی ایران بوده است . نهرهای پر از ماهی آن را به شش بخش تقسیم کرده است . در محوطه های بزرگتر، اردکها در کمین ماهی ها هستند و هر بخش دارای ترنجی است که با اشکال پرنده ، آهو و درختهای گلدار زینت یافته است . دو قالی موجود در موزه ی ملی ایران یکی با زمینه ی فیروزه ای مایل به سبز و نقش درختان سرو و بوته های گل ، از مجموع قالیهای متعلق به مقبره ی شاه عباس و کار استاد نعمت اللّه جوشقانی است که نامش در بافت قالی آمده است و دیگری از مقبره ی شیخ صفی الدین اردبیلی ، ابریشمی با زمینه ی نخودی روشن و به اندازه ی 162 * 227 سانتیمتر است . امروزه بافت قالی با نقش باغی از رواج افتاده و نمونه های قدیم آن کمیاب شده است . منابع : حسن آذرپاد، فضل اللّه حشمتی رضوی ، فرشنامه ی ایران ، تهران 1372ش ؛ محمدبن محمدبلعمی ، تاریخنامه ی طبری ،چاپ محمد روشن ، تهران 1366 ش ؛ علیرضا حیدری ، «قالیبافی در ایران »، سخن ، دوره ی دهم ، ش 4 (تیر 1338)، ص 353؛ علی اکبر دهخدا، لغت نامه ، 1325ـ 1346 ش ؛ محمدبن جریر طبری ، تاریخ الرسل و الملوک ، چاپ دخویه ، لیدن 1879ـ1896، چاپ افست ، تهران 1965؛ ارنست کونل ، هنر اسلامی ، ترجمه ی هوشنگ طاهری ، تهران 1355 ش ، ص 192؛ دونالد نیوتن ویلبر، باغهای ایران و کوشکهای آن ، ترجمه ی مهین دخت صبا، تهران 1348 ش ؛ ج . کریستی ویلسون ، تاریخ صنایع ایران ، ترجمة عبداللّه فریار، تهران 1366 ش .


طرح باغی
نویسنده: فضل اللّه حشمتی رضوی
در اصطلاح فرشبافی ایران طرحی که در آن نقش خیالی و نمادین بهار و بهشت به صورت باغی با صفا و پرگل و گیاه ، با پرندگان خوش نقش و نگار و جانوران بالدار و شگفت آفرین کشیده می شود. این نقش را می توان بازتابی از اشتیاق و گرایش به گل و سبزه و گیاه در هوای گرم و خشک فلات ایران نیز تلقی کرد.
قالی تاریخی و مشهور بهارستان یا بهارخسرو، چنانکه از نامش برمی آید، همین نقش را داشته و گواه خوبی بر قدمت آن است .
در طبری ، در فصل گشایش مداین ، درباره ی این فرش آمده است : «اندر خزینه فرشی بود یک بساط ، سیصد رش بالا اندر شصت رش پهنا، و آن را فرش زمستانی خواندندی و مَلِکان عجم آن را اندر زمستان باز کردندی و بر وی نشستندی بدان وقت که اندر جهان سبزی و شکوفه نماندی ... چنانکه چون بنگریستندی پنداشتندی که مَبْقَله ] سبزه زار [ است یا کشتزاری و اندر آن همة گوهرها اندر نشانده به رنگ ] هرچه [ اندر همه ی جهان اسپرغم است و شکوفه » (بلعمی ، ج 1، ص 466؛ رجوع کنید به طبری ، سلسله ی اوّل ، ص 2452). شاید «غالی و پرنون » یا «قالی پرنون » در یکی از ابیات منسوب به رودکی (رجوع کنید به دهخدا، ذیل «پرنون ») نیز اشاره ای به همین طرح باشد.
طرح باغی در دوره ی صفویه رواج خاص یافت . امروزه از قالی های موجود با این طرح ، تعداد کمی به قرن یازدهم (یا اندکی پیش از آن ) و بقیه به قرن دوازدهم و اوایل قرن سیزدهم متعلق اند. این قالیها شهرت جهانی دارند و در موزه های مختلف جهان چون ویکتوریا و آلبرت در لندن ، هنرهای زیبا در وین ، پنسیلوانیای امریکا، جیپورِ هند، کراکوی لهستان ، هنرهای تزیینی در پاریس ، موزه ی ملی ایران و موزهی فرش ایران در تهران ، آستان قدس رضوی در مشهد و مجموعه های خصوصی نگهداری می شوند.


 
در اکثر طرح های باغی دو محور اصلی به صورت دو جوی آب ،در برخورد با هم زمینه ی قالی را چهاربخش کرده است ، که خود طرحی کهن و اساس هندسی طرح ریزی باغهای ایرانی است و از اندیشه های قدیم مردم آسیا سرچشمه گرفته است . براساس این اندیشه ، عالم وجود به چهاربخش تقسیم می شده و چهار رودخانة بزرگ آنها را از هم جدا می کرده است و این ، بطلان نظر کارشناسانی چون سیسیل ادواردز را ثابت می کند که نقش های قالی ایران را دارای پیام و مفهوم خاص و نمادین نمی دانند.
در قالی باغی موجود در موزه ی پنسیلوانیا، قسمتهای چهارگانه ی باغ با نهر از هم جدا شده و در هر قسمت ، نقشهایی از درخت و گل دیده می شود.
نمونه ی موجود در موزه ی جیپور هند در اوایل قرن یازدهم یا اندکی پیش از آن ، در حومه ی اصفهان بافته شده و ملهم از باغهای زمان شاه عباس است . این قالی زربفت ، که از آنِ مقبره ی شیخ صفی الدین اردبیلی بوده و به عنوان تحفه ای نفیس به کاخ عنبر مهاراجه ی جیپور آورده شده است ، دارای نقش گل های رنگین ،نهرهایی با ماهیان شناور و پرندگانی نشسته بر شاخ درختان یا در حال پرواز است (ویلبر، ص 40ـ42) و در حاشیه ی آن کتیبه ای با مطلع غزلی از حافظ : «می خواه و گل افشان کن از دهر چه می جویی »، بافته شده است . قالی موجود در موزه ی هنرهای تزیینی پاریس نیمه ی فرشی است دارای طرح باغ و ترنج و نقشهای ریزتر از معمول و نیمه ی دیگر آن در کلیسای کراکوی لهستان نگهداری می شود (ویلسن ، ص 190ـ191). رنگ زمینه ی آن نخودی و نقش آن ترنجی با دو کلاله در هر دو سو و باغی پرگل و پرنده و درخت و حیوان است با حاشیه ای ارغوانی و به اندازه ی 235 * 410 سانتیمتر . فرش باغی روستایی موجود در موزه ی وین شاید قدیمیترین قالی با نقش باغ باشد که به نظر پوپ ، محل بافت آن هریس در شمال غربی ایران بوده است .
نهرهای پر از ماهی آن را به شش بخش تقسیم کرده است . در محوطه های بزرگتر، اردکها در کمین ماهی ها هستند و هر بخش دارای ترنجی است که با اشکال پرنده ، آهو و درختهای گلدار زینت یافته است
. دو قالی موجود در موزه ی ملی ایران یکی با زمینه ی فیروزه ای مایل به سبز و نقش درختان سرو و بوته های گل ، از مجموع قالیهای متعلق به مقبره ی شاه عباس و کار استاد نعمت اللّه جوشقانی است که نامش در بافت قالی آمده است و دیگری از مقبره ی شیخ صفی الدین اردبیلی ، ابریشمی با زمینه ی نخودی روشن و به اندازه ی 162 * 227 سانتیمتر است . امروزه بافت قالی با نقش باغی از رواج افتاده و نمونه های قدیم آن کمیاب شده است .
منابع : حسن آذرپاد، فضل اللّه حشمتی رضوی ، فرشنامه ی ایران ، تهران 1372ش
محمدبن محمدبلعمی ، تاریخنامه ی طبری
،چاپ محمد روشن ، تهران 1366 ش
علیرضا حیدری ، «قالیبافی در ایران »، سخن ، دوره ی دهم ، ش 4 (تیر 1338)، ص 353
علی اکبر دهخدا، لغت نامه ، 1325ـ 1346 ش
محمدبن جریر طبری ، تاریخ الرسل و الملوک ، چاپ دخویه ، لیدن 1879ـ1896، چاپ افست ، تهران 1965
ارنست کونل ، هنر اسلامی ، ترجمه ی هوشنگ طاهری ، تهران 1355 ش ، ص 192
دونالد نیوتن ویلبر، باغهای ایران و کوشکهای آن ، ترجمه ی مهین دخت صبا، تهران 1348 ش ؛ ج . کریستی ویلسون
تاریخ صنایع ایران ، ترجمة عبداللّه فریار، تهران 1366 ش .





تصاویر فرش های دستباف قدیمی ایران زمین
زیباترین تصاویر قدیمی فرش دستباف ايران
قالی زیبای حاج علی اکبر کاربخش بدستور رضا شاه در کاخ سعدآباد
فرش اهدایی ناصر الدین شاه به حرم امام علی
فرش اهدایی شاه عباس صفوی به حرم امام علی
فرش اهدایی از الماس، زمرد، مروارید و یاقوت به حرم امام علی
‌ یکی از زیبا ترین قالی های‌ درختی تهران تهیه و تنظیم سید احمد شبیری
قدیمی ترین قالی تبریز -قالی نفیس تار و پود ابریشم ، زمینه کرک پشم متعلق به قرن دوازدهم
قالی زیبای پرده اي تبریز (هریس ) حاج حاج محمد نوبري در گنجینه فرش ومنسوجات آستان ‏قدس رضوی
قالی نفیس طرح درختی هراتی - نوشته : لیلا دادگر- تهیه و تنظیم مریم پورسرپرست
قالی زیبای تبریز ابریشم با طرح درخت زندگی - نوشته : لیلا دادگر- تهیه و تنظیم مریم پورسرپرست
قالی زیبای تبریز طرح درختی در دوره ی صفوی - نوشته : لیلا دادگر- تهیه و تنظیم مریم پورسرپرست
قالی چشم گیر بافت کرمان با طرح معروف به ملیت - نوشته : لیلا دادگر- تهیه و تنظیم مریم پورسرپرست
قالی زیبای دوره ی صفویه قالی درختی مبارک آباد - نوشته : لیلا دادگر- تهیه و تنظیم مریم پورسرپرست
قالیچه کاشان ابریشم طرح محرابی درختی با دو گلدان - نوشته : لیلا دادگر- تهیه و تنظیم مریم پورسرپرست
قالیچه ی با شکوه ابریشم تبریز نیمه ی دوم قرن 13 ه . ق - نوشته : لیلا دادگر- تهیه و تنظیم مریم پورسرپرست
قالی بختیاری با طرح قاب قابی یا به قول محلی ها " کیشتی " یا خشتی - نوشته : لیلا دادگر- تهیه و تنظیم مریم پورسرپرست
قالی با شکوه ابریشم تبریزطرح قالیچه ملهم از باغ فردوس- محرابی سروی - نوشته : لیلا دادگر- تهیه و تنظیم مریم پورسرپرست
قالیچه ی با شکوه بافت راور کرمان - طرح سرو منقش گلدانی با مرغ ها و طاووس - نوشته : لیلا دادگر- تهیه و تنظیم مریم پورسرپرست
فرش طرح باغی- نویسنده: فضل اللّه حشمتی رضوی- تهیه و تنظیم: مریم پورسرپرست
درخت سرو یا درخت زندگی تالیف و گرد آوری : تورج ژوله تهیه و تنظیم : مریم پورسرپرست
طرحی تازه از خانم حیدری یکی از طراحان هنرمند جوان ایرانی
قالي دنياي ماهيها - عذرایوسفی
تصویر نام آوران هنر و ادبیات جهان در کنار گلیم دستباف ایران
قالی زیبای مشهد عمو اغلی در زیر پی سلاطین جهان در قصر سلطنتی پادشاه هلند در آمستردام
کلیپ های زیبای فرهنگ قالی ایران زمین
کلیپ نمایش طراحی و بافت تصاویر دبیرکلهای سازمان ملل موجود در سالن سازمان ملل- نیویورک
کلیپ نمایش طراحی و بافت 26 تخته تابلو فرش شاهنامه فردوسی دوره بایسنقر- موجود در موزه فرش ایران
فرش ایرانی" کلیپ 15 کارگردان و روایتی از یک هنر ماندگار + سخه کامل فیلم فرش ایرانیان
کلیپ نمایش فرش پانصد ساله باغ ایرانی در گلاسکو  - بی بی سی
کلیپ نمایش دار پوده: قالی کلاردشت
کلیپ نمایش قالیهای استان فارس
کلیپ نمایش چنگ بر تار فرش - پرستو قاسمی
کلیپ نمایش بازاریابی فرش دستباف ایران -بازاریابی و تجارت الکترونیک - مرتضی لطفی افشار
کلیپ نمایش قالی دستباف ایرانی برنده برگزیده ترین محصولات دنیا در برنامه تلویزیون ژاپن- اتحادیه فرش دستباف ایران در ژاپن

2006 © Persian Hand woven Carpet Association portal- All Rights Reserved



سمینار و کلاسهای آموزشی پژوهشی دست اندر کاران فرش دستباف ایران در ژاپن

نمایش تصویری سمینار و کلاسهای آموزشی پژوهشی


موزه فرش های کهن ابریشم و دیگر دست بافته های ابریشمی،برای نخستین بار در ژاپن

نخستين سمینار و کارگاه آموزش عالي شناخت فرش دستباف در ژاپن با موفقیت برگزار گردید
نمایشگاه ها و سمینارهای های فرش دستباف ايران


نمایشگاه ها و سمینارهای های فرش دستباف ايران

اتاق فکر فرش ايران در ژاپن


اتاق فکر فرش ايران در ژاپن



تسهیلات جهت اعضاء اتحاديه فرش دستباف ايران



本文へジャンプ

پورتال اتحاديه فرش دستباف ايران در ژاپن -Persian Carpet Association portal in Japan –ژاپن -توکیو
40 ˚C