مسئوليتهاي اصلي متولي فرش9-1


مسئوليتهاي اصلي متولي فرش9-1


عبدالله احراری

1-تامين اجتماعي جامعه فرش با محوريت بافندگان:

شكي نيست كه ميزان رويكرد و علاقه افراد جامعه و دلگرمي آنان به مشاغل نگاهي است كه به آتيه و آينده خود در داشتن آن شغل دارند.آنان نمونه هاي مشاغل جامعه را ديده وبا توجه به جايگاه اجتماعي هر يك از مشاغل اقدام به انتخاب شغل مي نمايند.در جامعه اي كه افرادي پس از بافت دهها تخته فرش نفيس و در مواردي حتي صدها تخته فرش هيچ پشتوانه اي براي آينده ندارند و سر و كارش در ايام سالخوردگي به سازمانهايي همانند بهزيستي و كميته امداد مي افتد طبعا" كمتر جواني از روي ميل و عشق اقدام به انتخاب شغلي مثل بافندگيفرش و.....مي نمايد.لذاموضوع تامين اجتماعي بافندگان فرش و برخورداري آنان از مزاياي كامل تامين اجتماعي حداقل در دو دهه اخير از خواسته هاي اصلي جامعه فرش بويژه  بافندگان فرش بوده و مي باشد.برغم آنكه دولت محترم و مجلس محترم شوراي اسلامي در قانون بودجه  88اعتباري قابل توجه براي پرداخت سهم دولت از بابت تامين اجتماعي كامل بافندگان فرش در نظر گرفته بودند متاسفانه تا اين لحظه هنوز اقدام عملي بجز يك سري تشريفات اداري بر داشته نشده  است.جا دارد رييس محترم مركز ملي فرش به عنوان متولي فرش دفاع محكمي از منافع و خواست بافندگان دراين خصوص بنمايد و با اولويت دادن به تامين اجتماعي بافندگاني كه شغل تمام وقت آنان بافندگي فرش است نگراني آنان را از اين بابت برطرف نمايد.اين مركز نبايد اجازه دهد زمان به نفع يكسري از سازمانها و ضرر بافندگان فرش سپري گردد آري رسيدگي سريع و اجرايي نمودن بيمه كامل تامين اجتماعي بافندگان سنجشي است براي اقتذار سازماني مركز ملي فرش و مديريت رييس آن!

كلام آخر اينكه فرش سالم و مرغوب را بافندهاي  توليد مي نمايد كه خود ازسلامت فكري و روحي و جسمي برخوردار باشد !

2- ساماندهي و سازماندهي و نظارت بر عملكرد تشكلهاي صنفی و تولیدی فرش:

يكي ديگراز مسئوليتهاي اساسي مركز  ملي فرش ايران در جهت كمك به فرش ايراني ساماندهي و سازماندهي و نظارت بر عملكرد تشكلهاي فرش است .شكي نيست كه تمامي امور تصدي گري فرش بايد از طريق تشكلهاي فرش انجام پذيرد اما نكته مهم در مورد این تشکلها روند شكل گيري و فعاليتهاي آنان است كه چنانچه با نظارتي دقيق و استراتژي صحيحي نباشد ميتواند خسارات غير قابل جبراني به فرش وارد نمايد.در حال حاضر تشكلهاي نسبتا" متنوع و با اسامي مختلفي در زمينه ارايه خدمات به اعضاي خود وجود دارند كه بنظر ميرسد مركز ملي فرش و سازمانهاي بازرگاني استانها كمترين نظارت را بر آنها دارند و البته در مواردي هم كمترين حمايت را!!

جند روز قبل يكي از مديران عامل تعاونيهاي فرش روستايي در تماسي با من از عدم حمايت بازرگاني از اين تعاوني گفت و البته در پايان مطلبش اشاره كرد كه انگار بازرگاني منتظر حمايت ماست و ما بايد از آنان حمايت كنيم!

 بگذريم تشكهاي فرش اعم ار اتحاديه هاي صادر كنندگان فرش در تهران وبرخي استانها،اتحاديه هاي صنف فروشندگان فرش در تعداد کثیری از مراکز استان ها و شهرستان های کشور و همچنین اتحادیه های صنفی بافندگان نیز اکثر شهرستان های کشور به عنوان تشکل های صنفی و شرکت های تعاونی فرش روستایی، اتحادیه های استانی مربوطه و شرکت های تعاونی فرش تحت پوشش اتحادیه ی سراسری شرکت های تعاونی فرش کشور مشغول به فعالیت میباشند مشکل اصلی در حال حاضر عدم حمایت کافی از تشکل های فوق الذکر و البته عدم نظارت کافی بر عملکرد این تشکل هاست. بسیاری از اتحادیه های صنفی بالاخص فروشندگان فرش و بافندگان فرش به دلیل لزوم تامین هزینه های جاری خود اجباراً دست به اقداماتی میزنند که در بسیاری از موارد خلاف سیاست های مرکز ملی فرش ایران و نهایتا دولت می باشد. اتحادیه های صنفی بافندگان فرش بویژه در شهرستان های کوچک ، افرادی  را که اصولا" بافنده نبوده با دریافت حق عضویت  برای آنان معرفی نامه به بانکها و سایر ادارات مربوط و نهایتا کارت شناسایی بافندگی و حتی پروانه ی کسب صادر می نمایند. جلسات مجامع عمومی این تشکل ها نیز عدم نظارت کافی و یا حداقل تخصصی نبودن این نظارت غالباً با حداقل مشارکت اعضا انجام شده و  در نتیجه کمتر شاهد تغییراتی در هیئت مدیره ی آنان می باشیم. در مورد تعاونی های فرش دستباف روستایی بویژه از زمان انتزاع آنان از وزارت جهاد کشاورزی نظارت مرکز ملی فرش ایران بر عملکرد، فعالیت و برگزاری مجامع عمومی آنان به حداقل کاهش یافته است. درنتیجه تشکل هایی که با سرمایه ی محروم ترین افراد روستایی شکل گرفته  در برخی موارد به صورت شرکت سهامی خاص  اداره میشود. این درحالی است که سهامداران این شرکت ها با اعتماد به سیستم دولتی و نظارت کافی بر آنان سرمایه ی خود را در اختیار شرکت ها قرار داده اند و از دولت انتظار حمایت و نظارت دارند.

اگر مرکز ملی فرش بخواهد تحولی در تشکل های فرش بوجود آوردباید زمینه ی واگذاری کلیه ی فعالیت های تصدی گری خود اعم از  برگزاری نمایشگاه ها در داخل و خارج از کشور، دوره های آموزشی، پروژه های تحقیقاتی، تسهیلات بانکی و صدور انواع پروانه ها و مجوز ها را به بخش خصوصی که همین تشکل ها می باشد فراهم نماید. کمیت تشکل ها را بویژه تشکل های صنفی را کاهش و با نظارت دقیق تر بر کیفیت خدمات آن و ارتقا سطوح مدیریتی ارکان آن بیافزاید. تکلیف تعاونی های تولیدی ورشکسته اعم از روستایی و شهری طبق قانون تجارت یک بار برای همیشه مشخص گردد. و بالاخره زمینه ی گردش مدیریت و استفاده از نیرو های جوان تر و کیفی تر در تمامی تشکل ها بوجود آید.

آری با شکل گبری بخش خصوصی مقتدر و تشکلهای سالم و پویا فساد اداری نیز کاهش و توسعه اقتصادی شکل می گیرد. با غبار گیری از این تشکلها  و واگذاری امور به آنان و نظارت مستمر این مهم را محقق نماییم.

در پابان آماده شنیدن  نقطه نظرات کلیه عزیزان بویژه ارکان تشکلها،مجامع امور صنفی و ادارات امور اصناف و فرش سازمانهای بازرگانی هستیم

3- تدوين بانك جامع اطلاعات فرش ايران:

براي تدوين برنامه اي صحيح داشتن اطلاعات و آمار صحيح ضروري ترين ، ايتدايي ترين و مسلم ترين نياز است.آمار گيري و تدوين بانك جامع از فرش دستباف ايران در رسته هاي شغلي متفاوت و متنوع آن از ضرورتي مضاعف برخوردار است چرا كه در طول تاريخ فرشبافي ايران آمارگيري تخصصي و با هدف تدوين بانك اطلاعاتي فرش دستباف ايران انجام نشده و در مواردي بخشي از شاغلين اين بخش شناسايي شده  كه طبعا" بدليل گذشت زمان قابل استناد نمي باشد.صرفنظر از ضرورتهاي وجودي بانك اطلاعاتي فرش براي برنامه ريزي نبود اطلاعات صحيح در سالهاي اخير باعث تناقيض گوييهاي شديد از ناحيه دست اندركاران فرش شده،براي مثال در فاصله زماني كوتاه سهم يك  فلان استان از توليد فرش ايران بين 25 در صد تا 45 درصد نوسان مينمايد يا در كلان موضوع براي همگان تعداد واقعي بافندگان فرش و مشاغل جانبي بسيار مبهم است.تا چه رسد كه از پراكندگي جغرافيايي،تمام وقت بودن يا نيمه وقت بودن،نوع دار،نوع دستبافته ،ويژه گيهاي فني بافت و ...كمترين اطلاعات در دست است.

انتظار ميرفت مركز ملي فرش در اولين گامهاي خود معاونت برنامه ريزي  و مجوعه مسئول در آمارگيري كشور را ترغيب به انجام اين مهم نمايد و سپس با توجه به توانمند يهاي بالقوه هر استان نسبت به حمايت از آن اقدام نمايد اما بر مبناي ضرب المثل "جلوي ضرر را از هر جا بگيري فايده است" انتظار داردمسئولين مركز ملي فرش و مركز آمار ايران در اولين فرصت ممكن آمارگيري كاربردي و جامع از كليه رسته هاي شغلي فرش انجام داده و مركز ملي فرش با تلفيق آمارهاي استخراجي بانك جامع اطلاعات فرش را تدوين نمايد

4-هدفمند سازی و هدایت آموزشهای مرتبط با فرش:

هنر فرشبافی و صنایع و جرف  جانبی آن مانند هر هنر و صنعت دیگری نیازمند استفاده از علوم و فنون روز ویا حد اقل انتقال تجربیات افراد به یکدیگر است پس در مورد ضرورت اجرای برنامه های آموزشی فرش هیچ ابهامی وجود ندارد کما اینکه اگر در گذشته به این موضوع توجه می گردید همچنان که جهان فرش را با نام ایران می شناسد دانش فنی فرش نیز در اختیارمان بود  و اکثر کتب مرجع فرش به زبان لاتین نبود.اما بازنگری فعالیتهای آموزشی فرش در چند سال اخیر اعم از رسمی و مهارتی و ....مورد


تاکید جامعه فرش است.اکنون دیگر باید مرکز ملی فرش به درستی مطلبی که بارها نویسنده و سایت اطلاع رسانی فرش بر آن تاکید نموده اند رسیده باشد.انتظار از مرکز ملی فرش نه اجرای دوره های آموزسی بلکه هدفمند نمودن و هدایت دوره های آموزشی  فرش است.نگاهی به هرج و مرجی که در ایجاد مفاطع کاردانی و کارشناسی فرش در انواع و اقسام مراکز آموزش عالی است  و با تاملی کوتاه به شیوه جذب دانشجو, واحدها و سرفصلهای درسی؛امکانات سخت افزاری و نرم افزاری دانشگاهها ؛ میزان توجه آنان به رشته فرش و از همه مهمتر تناسب تعداد دانشجوی جذب شده با نیازهای فرش ایران درستی این ادعا را ثابت خواهد کرد.هر چند نرخ بیکاری برای عموم دانش آموختگان بالاست ولی باید قبول کرد که اشتغال دانش آموختگان فرش در حوزه فرش اعم از بخش دولتی و خصوصی انگشت شمار است و بویژه در سالجاری تعدادشان کمتر شده است(در مشهد در همین سالجاری چند نفر فعالیت خود راتعطیل نموده اند)مرکز ملی فرش ایران  در برابر آنچه بر رشته فرش در دانشگاهها میگذرد نباید بی تفاوت بماند اکنون شاهد بیکاری مطلق برخی ار گرایشهای رشته فرش از جمله رنگرزی هستیم ! واقعا" همواره برای من این سوال مطرح است که چگونه از دانشجویی که کمترین اطلاعات در خصوص علوم پایه دارد رنگرز تربیت نماییم! با این وضع چرا باید دانشگاهها به جذب دانشجو در این گرایش ادامه دهند؟همگان میدانند طراحی فرش نیازمند استعدادی ذاتی است شخصا" برغم پاس نمودن دهها داحد طراحی از طراحی یک برگ اسلیمی ساده عاجزم لذا تا کی باید شاهد جذب دانشجو با این شیوه برای گرایش طراحی فرش بود؟برخی از دانشگاهها در مناطقی رشته کارشناسی فرش را ایجاد نموده اند که به سختی میتوان در آنجا یک استاد کار فرش را مشاهده نمود و دهها مشکل دیگر که در حوصله این یادداشت نمی باشد.مرکز ملی فرش بداند  بخواهد یا نخواهد دانش آموختگان فرش برای دریافت خدماتی از قبیل شغل به این مرکز مراجعه خواهند نمود بنا بر این ضرورتی ندارد دیگران با جذب دانشجوی بی حد وحصر و با کمترین امکانات آموزشی و در مواردی اخذ شهریه ای در حد دانشجویان پزشکی روزگار بگذرانند و سپس مرکز برای بکارگیری و اشتغال آنان مشکلی حل نشدنی داشته باشد. بگذریم.....

هنرستانهای فرش نیز دست کمی از دانشگاهها ندارد هنوز ندیده ام  حتی یک نفراز دیپلمه های فرش گرایش طراحی در یک کارگاه طراحی فرش مشغول بکار شده باشد بارها به دوستان عرض کرده ام رشته فرش برای هنرستانها در حد یک رشته عمومی فرش که بیشترین واحدهای درسی آن بافت باشد توصیه می شود اما گرایش طراحی نیازمند جذب دانش آموزبا شرایط خاص است و سایر مشکلات این دوره ها نیز مثنوی هفتاد من کاغذ شود!

انتظار میرود مرکز ملی فرش نسبت به هدایت این مراکز آموزشی اقدام و عواقب برخی عملکردهای اشتباه آنان را به آنان منعکس نموده یا حداقل در این موارد دیدگاه خود را اعلام  نماید.

در خصوص آموزشهای  غیررسمی اولین کلام آن است که مرکز اجرای این دوره ها را به تشکلها و انجمن ها واگذار نماید و در این رابطه از کلماتی مثل به مرور زمان و .... جدا" پرهیز نماید. مساله بعدی آن که از باید از فن آوری روز برای آموزشهای مهارتی و غیر رسمی  استفاده نمود و بخشی از هزینه های آموزش را باید فراگیران پرداخت تا قدردان آن باشند آگر رفتن یک مربی به روستا باعث افزایش ارزش افزوده و قیمت آن میگردد باید کارفرما بخشی از این افزایش قیمت را به مربی پرداخت نماید و اگر این موضوع محقق نمیگردد چه دلیلی برای اجرای این دوره ها وجود دارد؟البته تنها مزیت آن ارایه یک آمار ... توسط یک مفام مسئول خواهد بود کا با توجه به عدم خروجی مناسب افراد به آن آمار دیدگاه منفی خواهند داشت چیزی که الان وجود دارد!

مرکز ملی فرش با واگذاری این امر به تشکلهای فرش بر روند و کیفیت برگزاری دوره ها نظارت نماید و بر اجرای دوره ها و آموزشهایی تاکید نماید که دارای خروجی مثبت باشند.شاید در مواردی بهتر باشد اول خروجی یک کار آموزشی را ببینیم و بعد هزینه های آنرا پرداخت نماییم. اگر تولید کننده ای بافندگانش را خوب آموزش داده و یا اگر رنگرزی کارش را ارتقا داده و یا اگر صادر کننده ای از روشهای نوین برای بازار یابی استفاده نموده است بخشی از هزینه هایش را پرداخت نماییم کاری که از عهده انجمن های حرفه ای بخوبی بر خواهد آمد.

5-ساماندهي مواد اوليه

يكي از مهمترين فاكتورهاي موثر بر ارزش افزوده فرش دستباف مواد اوليه كاربردي آن است. حتي توليد كنندگاني كه ساير عوامل موثر در فرش را كمتر مورد توجه قرار داده ولي به مرغوبيت مواد اوليه توجه نموده اند فرشهاي توليدي آنان در بازار نسبتا" مورد توجه قرار گرفته است.علاوه بر نقش ارزنده مواد اوليه فرش بر ارزش افزوده آن استفاده از مواد اوليه مرغوب از حقوق طبيعي مشتري است وعدم رعايت حداقل استانداردها در توليد مواداوليه فرش ميتواند علاوه بر زيانهاي مادي منجر به زيانهاي جسماني و تهديد سلامت افراد يك جامعه بيانجامد.چرخه  و روند تهيه مواد اوليه فرش و عرضه آن از وضعيت بسيار نامطلوبي برخوردار بوده و تقريبا" بر هيچيك از مراحل توليد و عرضه آن نظارتي نيست.صرفنظر از بي تفاوتي مركز ملي فرش تشكلهاي صنفي فرش نيز در اين زمينه حساسيت لازم را بخرج ندااده اند. در بسياري از شهرستانهايي كه مركز ثقل توليد فرش دستباف محسوب ميگردند به سختي ميتوان از عرضه مواد اوليه مرغوب نشاني يافت.كاربرد ابريشم كجين كيلويي 2000 تومان و خامه قالي با پشم دباغي شده كه با پست

ترين رنگهاي شيميايي  رنگرزي شده حجم قابل توجهي از مواد اوليه مصرفي در فرشهاي فله بافان را تشكيل داده و دور باطل فروش  فرش فله بافان با قيمت كمتر و استفاده از مواد اوليه نامرغوبتر ادامه دارد.از عملكرد مركز ملي فرش در اين خصوص اطلاع دقيقي نداريم ولي حداقل متوان گفت اين عملكرد خروجي مثبتي كه ملموس باشد و شيب تند گرايش به استفاده از مواد اوليه نامرغوب را كاهش دهد نداشته است.هر از چند گاهي وظيفه تامين مواد اوليه در مصاحبه هاي گوناگون مسئولين اين مركز به تشكلهاي خاصي از جمله شركت فرش،اتفا و اشخاص حقيقي و حقوقي مختلف سپرده شده و حتي صحبت از ايجاد ايستگاههاي عرضه مواد اوليه فرش در مناطق مستعد قاليبافي هم بعمل آمد!!اما همه اين موارد جامه عمل بخود نگرفت.واحدهاي تامين كننده مواد اوليه مرغوب نيز به دلايل مختلف منجمله گرايش به استفاده از مواد اوليه پست و كاهش توليد فرش يكي پس از ديگري تعطيل مي شوند.

مركز ملي فرش با استفاده از ابزار قانوني و وظيفه مندي توليگري خود و با كمك از تشكلهاي صنفي فرش بايد در زمينه حمايت از توليدكنندگان و عرضه كنندگان و البته استفاده كنندگان از مواد اوليه مرغوب اقدامات عملي موثر بردارد.باتوجه به اينكه استاندارد مواد اوليه موردنياز فرش در دهه 40 تهيه و در دسترس اين مركز است چرا مركز با استفاده از اهرمهايي مثل تشكلهاي صنفي و موسسه استانداردو ادارات بازرسي ورسيدگي به شكايات سازمان بازرگاني استانها با عرضه كنندگان و توليد كنندگان مواد اوليه نامرغوب فرش برخورد نمي شود ؟عدم حساسيت  لازم به اين موضوع  آشفته بازاري ايجادنموده كه مثلا در شهر ... كه يكي از مهمترين مراكز بافت قالي  با طرح نايين  !است نتوان يك گرم ابريشم مرغوب فراهم نمود!

ماداميكه مركز ملي فرش براي فله بافاني كه از مواد اوليه پست ونامرغوب پروانه توليد متمركر و غير متمركز صادر نموده و توليد كنندگان وعرضه كنندگان مواد اوليه نامرغوب حتي با استفاده بيشتر از حمايتهاي دولتي نسبت به بقيه  و با پروانه كسب صادره توسط اتحاديه هاي صنفي به يكه تازي خود در بازار ادامه دهند فرش ايران نخواهد توانست كمر خود را راست و از حالت كما خارج شود.مركزملي فرش ميبايست در ازاي اقدامات حمايتي نظارت خود و تشكلهاي صنفي را بر عملكرد زنجيره توليد مواد اوليه فرش اعم از پشم ريسي و نخريسي و رنگرزي و  افزايش دهد.اقدام مناسب در جهت تامين مواد اوليه مورد نياز واحدهاي پشم ريسي،رنگرزي و از كانالهاي مطمئن وبا قيمت مناسب ميتواند در كاهش قيمت تمام شده مواد اوليه مرغوب فرش موثر باشد.همچنين پرداخت يارانه به توليد كنندگان اين مواد اوليه و كمك غير مستقيم به توليد كنندگان ضمن كاهش استفاده از مواداوليه نامرغوب چرخ كارگاههاي رسمي را به حركت و توليدات زير زميني!!مواد اوليه فرش را كاهش خواهد داد.اگر مركز ملي فرش با كارشناسان خبره اي كه در اختيار

دارد گلوگاههاي مواد اوليه فرش  در يابد و برخي ارزشهاي مثبت و بسيار تاثير گدار بر ارزش افزوده آن در فرش را استخراج نمايد يقينا" اقدام اجرايي در جهت حل مشكل مواد اوليه فرش سهل و امكانپذير خواهد بود .شماميتوانيد در بازار اصفهان ،مشهد،شيراز و هر جاي ديگر تاثير استفاده از پشم دستريس،رنگ طبيعي و ابريشم مرغوب .و چله بدون پلي استررا بديده و براي تامين مواد رنگزاي طبيعي با قيمت مناسب،پشم خارجي و داخلي مورد نياز  و ساير نهاده هاي مورد نياز اين تلاش نماييد و در عين حال اين پيام آموزشي را بايد در قالب ضرب المثل معروف چيني به توليد كنندگان و بافندگان فرش تفهيم نمود كه"هنور آنقدر پولدار نشده ام كه كالاي پست بخرم".سخن آخرمان با تشكلهاي صنفي است كه اگر چه برخورد با اصناف متخلف وعدم صدور يا تمديد پروانه براي آنها درآمدهاي اين تشكلها و درنتيجه.... كاهش مي يابدولي آگاه باشيد عدم برخورد  با عرضه كنندگان مواد اوليه نامرغوب براي فرش دستباف كل فرش ايران را در معرض نيستي قرار داده ودرنتيجه اين  تشكلهاي صنفي نيز... و البته حيات و ممات فرش و تشكلهاي صنفي در گرو ميزان شنوايي  و اراده مركز ملي فرش است كه بدون پرداخت هيچ هزينه اي اين رهنمود هاي كاربردي دوستداران فرش را دريافت می نماید

6- بهداشتی کردن کارگاه های قالیبافی (طرح بقا):

بهداشت فردی ،محیطی و حرفه ای در کارگاههای قالیبافی از جمله مواردی  است که عدم رعایت آن علاوه بر آنکه سلامت بافندگان را تهدید می نماید به صورت مستقیم یا غیر مستقیم هزینه های قابل توجهی را بر قالی ایران تحمیل می نماید. عدم رعایت بهداشت در برخی از  کارگاههای قالیبافی باعث رواج انواع بیماری های صعب العلاج در بین قالیبافان گردیده، آنان را دچار پیری زودرس و قالیبافی آنها را مورد تهدید قرار میدهد و انواع عیوب منجمله غلط بافی و ... در فرش پدیدار می گردد متاسفانه رعایت بهداشت هنوز هم برای بسیاری بافندگان به صورت یک فرهنگ در نیامده است . شاهد هزینه کرد برخی از بافندگان برای بسیاری از موضوعاتی که از اهمیت کمتری نسبت به کارگاه قالیبافی برخوردار می باشد هستیم. بنابراین مرکز ملی فرش ایران و تشکل های ذیربط باید ضمن کارآموزشی و فرهنگی در این زمینه و تفهیم هزینه های غیر قابل جبران کار در کارگاه های غیر بهداشتی و عدم رعایت بهداشت فردی زمینه های کاهش هزینه های درمان بافندگان و افزایش کیفیت را فراهم سازد در روزهای اخیر که دستورالعمل سازمان تامین اجتماعی در خصوص بیمه بافندگان فرش به ادارات تامین اجتماعی ابلاغ گردیده شرایط خوبی برای ترغیب بافندگان فرش به رعایت بهداشت فردی و حرفه ای فراهم نموده است. بازرسین اتحادیه های صنفی بافندگان فرش هنگام مراجعه به کارگاه های قالیبافی خانگی می توانند بافندگان را ملزم به ایجاد کارگاه کاملا بهداشتی نموده و با توجه به اهمیت آن بافندگان را ملزم به رعایت برخی موارد ضروری در کارگاه های قالیبافی نمایند. طبعاً

منظور ما از بهداشتی نمودن کارگاه قالیبافی صرفاً بهداشت محیط کارگاهها نبوده و شامل ضرورت استفاده از دار و ابزار ارگونومیک و  تامین مجموعه شرایطی که بتوان آنرا به عنوان کارگاه توصبف نمود میباشد. همچنین مرکز ملی فرش ایران  و اتحادیه های صنفی باید تنها برای تولیدکنندگان پروانه ی تولید غیر متمرکز صادرنمایند که کارگاه های قالیبافی تحت پوشش آنان از شرایط بهداشتی برخوردار باشد. ضمنا" پیشینه تاریخی بهداشتی کردن کارگاههای قالیبافی به اواسط دهه 70 بر می گردد که با همکاری دانشگاههای علوم پزشکی، جهاد سازندگی و بانک های عامل طرح بهداشت قالیبافان ایران با عنوان طرح بقا به اجرا درآمد در چارچوب این طرح برخی از کارگاههای قالیبافی در سراسر ایران بهسازی یا نوسازی گردید.باتمرکز تولیگری فرش در وزارت بازرگانی و ایجاد مرکز ملی فرش ایران متاسفانه در این مورد پیگیری لازم به عمل نیامد و کارشناس با تجربه طرح بقا مهندس شجاعت بدلیل عدم توجه مسئولین وقت دلسرد و خود را به مکان دیگری منتقل نمود و پرونده طرح بقا بسته شد! با کنار رفتن مرکز ملی فرش ایران خوشبختانه دانشگاه های علوم پزشکی کشور نسبت به این موضوع بی تفاوت باقی نمانده ولی فعالیت آنان در این زمینه محدود شده است. جا دارد مرکز ملی فرش ایران نسبت به این مهم حساسیت نشان داده و با احیای طرح بقا ضمن توجه دادن بافندگان به اهمیت بافندگان به سلامتی خودشان و نقش رعایت بهداشت در کیفیت بافت کمک های مالی منجمله تسهیلات مناسب جهت انجام این کار در اختیارشان قرار گیرد و البته از ارایه خدمات به کارگاههای غیر بهداشتی اجتناب گردد

7- ساماندهی طراحان و نقاشان فرش ایران:

مطالعه کتب تاریخی و مرجع فرش دستباف و تحقیقات میدانی نشان دهنده عمق ظلمی است که در طول تاریخ بر طراحان و نقاشان  نقشه فرش روا رفته است. طراحان و نقاشان فرش به عنوان خالق  اصلی ترین و اساسی ترین مرحله از چرخه تولید فرش را به عهده دارند و در عین حال یکی از مظلومترین افراد جامعه فرش هستند. آنان عمری را با هزاران آرزو و امید برای فرش ایران زحمت و تلاش مضاعفی را تحمل می نمایند ولی اکثرشان در سنین پیری روزگار بسیار سختی را می گذرانند. امروزه به لحاظ اینکه حداقل 70% از ارزش افزوده فرش دستباف رنگبندی و نقشه فرش می باشد و هرکس بتواند در ارائه رنگبندیهای مناسب و طرح ها و نقوش اصیل و متناسب با سلیقه ی مشتری خلاقیت بیشتری داشته باشد در بازار جهانی فرش از قدرت رقابتی بیشتری برخوردار است ،نقش طراحان و نقاشان نقشه فرش از جایگاه بسیار بالایی برخوردار است . علاوه بر اینکه کیفیت کارطراح تعیین کننده میزان ارزش افزوده فرش است دقت عمل اومیتواند از شکل گیری برخی عیوب دربافت فرش نیز جلوگیری شود. بویژه از دیدگاه بازاریابی نوین یعنی تولید کالا بر مبنای سلایق و نیاز های مشتریان و تولید بر مبنای سفارش، طراحان و

نقاشان فرش ایران هستندکه دیدگاه های کارفرما و تولیدکننده و مشتریان را بایدعمیقاً درک و نهایتا با رعایت آنها در طرح ها و نقوش فرش باعث افزایش ارزش افزوده گردد. با  عنایت به این نقش عظیم و ارزنده، متولی فرش و تشکل ها و حتی کارفرمایان و تولیدکنندگان کمترین عنایت و توجه لازم را به این گروه داشته اند. مرکز ملی فرش ایران باید با تشکیل انجمن طراحان و نقاشان فرش کشور در جهت سازماندهی و ساماندهی طراحان و نقاشان فرش کشور تا در مرحله ی اول این انجمن اقدام به شناسایی، سطح بندی کلیه طراحان و نقاشان فرش در کشور نموده و متناسب با وضعیت هر کدام به آنان خدمات آموزشی و پشتیبانی ویژه به عمل آید. اساساً صرف صدور کارت شناسایی برای طراحان و نقاشان فرش از طرف سازمان های بازرگانی و یا عضویت آنها در اتحادیه های صنفی سایر رسته های شغلی فرش نمیتواند گره گشای مشکلاتشان باشد. انجمن طراحان و نقاشان فرش کشور باید همانند انجمن خوشنویسان ایران طراحان و نقاش فرش را به توجه به مهارت آنان درجه بندی نماید با توجه به پراکندگی طراحان و نقاشان و برخوردهای  سلیقه ای سازمان های بازرگانی استان تشکیل این انجمنها در مراکز استان ها عملا کارآیی و اثر بخشی لازم را نخواهد داشت کمااینکه تاکنون نیز همین گونه بوده است. بدیهی است بخشی از اعتبار مورد نیاز پشتیبانی آموزشی از طراحان و نقاشان فرش کشور باید توسط مرکز ملی فرش ایران تامین و در اختیار انجمن جهت انجام این امر قرار گیرد. بازدیدهای هدفمند و برنامه ریزی شده به شرط آنکه تمامی اعضای گروه از طراحان و نقاشان فرش با یک سطح مشخص و معین انجام گردد و نه آنچه که تا کنون انجام شده (ترکیبی ناهمگون از طراح، نقاش و تولیدکننده و دولتی و ...) میتواند مهمترین نیاز طراح یعنی آگاهی از نیازها و سلایق مشتریان را برطرف نماید. برگزاری مراسم بزرگداشت چهره های شاخص طراحی و نقاشی فرش کشور نیز باید هدفمند انجام گردد

8-کمک به افزایش تفاضا وبازاریابی فرش درداخل کشور:

شاید مهمترین و اصلی ترین عامل واگذاری فرش دستباف به وزارت بازرگانی نقش تعیین کننده این وزارتخانه در توسعه فعالیت های بازاریابی است. از مهمترین مشکلات فرش دستباف حداقل در دو دهه ی اخیر مشکلات مربوط به فروش تولیدات و کاهش تقاضا برای آن اعم از بازار داخلی و خارجی بوده که بدلیل رویکرد برخی از کشورهای دیگر به فرشبافی این موضوع را پیچیده تر نموده است. روند کاهش تقاضا برای فرش دستباف را براحتی میتوان در شهرهای بزرگ ایران مشاهده نمود به طوریکه در دو دهه ی اخیر از تعداد فروشگاه های فرش دستباف به تعداد قابل توجهی کاسته شده است. توسعه فعالیت های بازاریابی فرش می تواند به عنوان یکی از محوری ترین و اصلی ترین فعالیت مرکز ملی فرش ایران مطرح باشد. موضوع بسیار مهمی که متاسفانه این مرکز در طول پنج سال فعالیت گذشته خود با آن در حد یکسری فعالیت های موردی و مقطعی برخورد نموده است.

برای آشتی مجدد شهروندان ایرانی و بطورکلی مشتریان داخل کشور و به دیگر سخن توسعه ی بازاریابی فرش در داخل کشور باید برنامه ی جامع داشت.

در چارچوب این برنامه جامع ابتدا باید زمینه های روانی آشتی مجدد شهروندان با فرش دستباف فراهم گردد و همزمان با رویکرد شهروندان به فرش دستباف مشکلات مربوط به این مرحله بویژه تنگناهای مربوط به حفظ قدرت خرید آنان فراهم گردد. در حال حاضر برای شما جالب خواهد بود که برای بسیاری از شهروندان دسترسی به یک تخته فرش دستباف به صورت رویا در آمده و حتی جرات ندارند که به فروشنده ی فرش مراجعه نموده و قیمت آن را جویا شوند!!

به تصور آنان قیمت فرش دستباف بگونه ای است که هیچ وقت توفیق خرید حتی یک تخته فرش دستباف را نخواهد داشت!!

از طرف دیگر عامه مردم با مزایای فرش دستباف و نقشی که این کالا در تامین سلامت روحانی و جسمانی آنها دارد آشنایی بسیار کمی دارند. مرکز ملی فرش ایران باید برای فراهم نمودن آشتی مجدد مصرف کننده داخلی فرش دستباف بگونه ای برنامه ریزی نماید که مردم سرنوشت فرش دستباف را در سرنوشت زندگی خود موثر ببینند. این موضوع براحتی محقق نمی گردد مگر آنکه همانند بسیاری از شرکت های موفق در امر بازاریابی شهروندان را از کانالهای مختلف با فرش آشنا نمود و ابعاد مختلف آن اعم از جایگاه هنری، نقش آن در توسعه مفاهیم ملی مذهبی، تاثیر آن بر سلامت جسمانی و روانی و سایر مزایای آن برای اقشار و گروه های سنی و اجتماعی مختلف مردم بیان گردد. زمینه آشنایی مردم با فرش دستباف را باید از درون خانواده ها و با استفاده از رسانه های گروهی تاثیر گذار شروع و در مراکز آموزشی، دستگاه های اجرایی و ... گسترش یابد و بدیهی است تحقق این موضوع نیازمند عزم ملی است و چنانچه از مشارکت تمامی دستگاه های اجرایی برخوردار نباشد از اثر بخشی آن کاسته خواهد شد. اگر رسانه های گروهی بویژه رادیو و تلوزیون به وظایف خود در جهت آشنایی خانواده با ابعاد مختلف فرش دستباف عمل نمایند و سیستم آموزشی کشور نیز متون مربوط به فرش دستباف را به بهانه های مختلف در لا به لای مواد محتلف درسی بگنجاند و بالاخره موضوع فرش به صورت زنده اعم از مستقیم یا غیر مستقیم در برنامه های سینما، تئاترو ... قرار گیرد و خلاصه اینکه اگر فرش در همه اماکن خود را بر سر راه شهروند قرار دهد جایگاه آن در سبد کالای خریداری شده او افزایش چشمگیری خواهد یافت .برای نیل به این هدف راهکارهای زیادی مطرح است که طبعا ذکر همه آنها از حوصله این یادداشت خارج است.

همزمان با انجام زمینه های اجتماعی و روانی باید بستر سازی لازم در خصوص عرضه فرش دستباف متناسب با سلایق و قدرت اقتصادی گروه های مختلف جامعه انجام گیرد که طبعاً این موضوع باید از طریق هدایت مدیریت هماهنگی ونظارت بر تولید مرکز و تشکل

های تولیدی فرش محقق گردد. تولید فرش های متناسب با سطح زندگی مردم در داخل کشور امری غیر ممکن نیست کما اینکه همین الان هم میانگین قیمت برخی تولیدات فرش دستباف از فرش ماشینی هم کمتر است!!

به بخش خصوصی و عرضه کنندگان فرش نیز باید آموزش های ویژه جهت استفاده حداکثری از توان خود به منظور جذب مشتری در داخل کشور را ارائه داد همانگونه که در یادداشت سخنی با فروشندگان فرش مطرح گردید باید عرضه کنندگان فرش امکانات ویژه و بالاخص موضوع گارانتی و خدمات پس از فروش واصل مشتری مداری را رعایت تا شهروند داخل کشور احساس نکند در خرید فرش دستباف خود مورد ظلم واقع شده و به او اجحاف گردیده است. شفاف سازی قیمت ها و طرح قیمت انواع مختلف فرش دستباف علاوه بر آنکه باعث توهم زدایی از مشتری در خصوص قیمت فرش دستباف می گردد خیال او را از بابت رعایت قیمت عادلانه از طرف فروشندگان راحت نموده و مسیر او را به سمت فرش دستباف هموارتر می نماید.

بدیهی است چنانچه مقوله بازاریابی فرش در داخل کشور در ابعاد مختلف آن یعنی شناخت سلایق و نیاز های مردم از یکطرف، بستر سازی لازم جهت آشنایی هرچه بیشتر مردم با فرش دستباف و ایجاد فرصت های لازم جهت امکان خرید فرش دستباف به صورت همزمان انجام نگیرد اقدامات  متفرقه انجام شده  ثمره ی مطلوبی به همراه نخواهد داشت.

9- کمک به افزایش سهم ایران در بازار های جهانی فرش

رقابت فرش ایرانی با تولیدات کشورهای رقیب به موضوع بسیار پیچیده و سختی تبدیل شده و در نتیجه امروزه برخلاف سالیان نه چندان دور ، بازار جهانی فرش از یک بازار انحصاری  تحت سیطره ایران به بازار انحصاری جند جانبه تبدیل شده است. در این بازار انحصاری چند جانبه رقابت بسیار شدیدی بین کشورهای تولید کننده وجود دارد که بدلایل مختلف منجمله تنش های سیاسی، تورم فزاینده قیمتها درداخل و تثبیت نرخ ارز در داخل کشور کفه ترازو رقابت به نفع کشورهای رقیب بوده است. علاوه بر این موارد تغییر نگرش مشتریان بویژه در بازارهای سنتی فرش از یک کالای سرمایه ای به کالای مصرفی، وضع عوارض گمرکی مضاعف توسط برخی از کشورهای غربی برای فرش ایران ، تحریم فرش ایران توسط دولت آمریکا از هفته اول مهرماه سال جاری  و سنت زدگی تولیدکنندگان  ایرانی فشار مضاعفی بر فرش ایران وارد نموده و شانس بیشتری برای امکان حضور بیشتر رقبا در بازارهای جهانی فرش حتی در بازار های کشورهایی که تا همین چند سال پیش بازار انحصاری ایران بوده بوجود آورده است

اقدامات مرکز ملی فرش ایران در زمینه کمک حضور فرش در بازارهای جهانی نیز برنامه ریزی شده و هدفمند نبوده و عمدتا در قالب فعالیت های موردی بدون پیوستگی با همدیگر اجرا گردیده که در برخی موارد نه تنها نتیجه مثبتی به دنبال نداشته است که

تبعات منفی قابل توجهی نیز بدنبال داشته است. تدوین برنامه راهبردی برای ارتقای جایگاه فرش در بازارهای جهانی در درجه اول نیازمند مشخص نمودن نگرش ما به تولید فرش دستباف ایران و تعیین نوع استراتژی بازاریابی و سپس ایجاد ساختار لازم و رفع موانع صادراتی فرش دستباف است. در مورد فرش ایران باید این نکته برای دست اندرکاران فرش ایران تفهیم گردد که با عنایت به پارامترها و واقعیت های فوق الذکر استفاده از استراتژی بازاریابی تمایزی امری ضروری است، این سخن بدان معنی است که نگاه ما به مقوله بازاریابی فرش باید نگاه کمپانی بنز باشد، اگر نتوانیم فرش را تولید نماییم که متمایز از فرش کشورهای رقیب باشد طبعا نخواهیم توانست این فرش را در بازارهای جهانی بفروشیم و به فرض فروش آن درآمدهای ناشی از فروش این فرش به توقعات دست اندرکاران آن بویژه بافندگان پاسخ نخواهد داد. با طرح این نکته میخواهم بر این موضوع باز هم تاکید کنم که مرکز ملی فرش برای توسعه سهم ایران در بازارهای جهانی فرش باید امکانات وحمایتهای خود را در اختیار افرادی قرار دهد که کالای متمایز تولید و عرضه مینمایند . برای حضور موفق فرش ایران در بازارهای جهانی نیازمند اتخاذ تصمیم ملی و کلان جهت محاسبه نرخ ارز بر مبنای واقعیات تورمی موجود در داخل کشور هستیم مرکز ملی فرش ایران به این نکته عنایت فرماید که عدم توجه دولتمردان به موضوع تعیین نرخ ارز بر مبنای میزان تورم جامعه در دهه گذشته باعث میگردد که تاکتیک ها و برنامه های دیگر مرکز در راستای توسعه بازار از کارآیی لازم برخوردار نباشد.

با شرط تحقق دو موضوع فوق الذکر مرکز ملی فرش باید توسعه بازار یابی فرش در هر یک از کشور های جهان را تجار و دست اندرکاران ایرانی سپرده ،در هر یک از کشورها که ایرانیان دارای تشکل هستند مسئولیت توسعه بازار فرش را به این تشکل ها سپرده و تنها به حمایت از این تشکل ها بپردازد. باید با هدایت مرکز ملی فرش در جهت سازماندهی و ساماندهی کلیه فروشندگان فرش در هر یک از کشور های جهان در قالب اتحادیه، تعاونی (در کشورهایی که تعداد محدودی تاجر ایرانی هستند با تشکیل شرکت سهامی) علاوه بر ایجاد اتحاد و انسجام بین ایرانیان توسعه بازاریابی فرش را به آنان سپرده و چنانچه مرکز در نظر دارد نمایشگاه یا جشنواره و یا هر مورد دیگری را در کشورهای دیگر اجرا نماید با هماهنگی و توسط این تشکلها باشد و آنچه در برخی از موارد تا کنون اتفاق افتاده که بدون هماهنگی با فعالین فرش یک کشور اقدام به برگزاری نمایشگاه گردیده کمتر شاهدش باشیم

مرکز ملی فرش ایران با تشکیل، هدایت و حمایت از تشکل های صادراتی و با ایجاد بستر های قانونی لازم بیشترین کمک را به توسعه بازارهای جهانی فرش خواهد نمود در توسعه و حمایت از تشکل های صادراتی باید همه جانبه باشد بگونه ای که این تشکل ها ضمن اینکه شخصیت حقوقی مستقلی خواهند داشت، بعنوان نماینده مرکزملی فرش موارد مورد

نظر را پیگیری نمایند مادامیکه این دیدگاه بر دوستان مرکز مستولی نشده است و خود خواسته باشند به برخی اقدانات پراکنده ادامه دهند مشکلی از مشکلات فراروی فرش ایران برطرف نخواهد شد. علاوه بر تشکل های صادراتی فرش در خارج از کشور باید زمینه اتصال اتحادیه های صادرکنندگان فرش در استانهای تهران، اصفهان، قم، اذربایجان شرقی و خراسان رضوی به تشکل های خارج از کشور با حمایت مرکز ملی فرش ایران انجام گیرد.

  همچنين در اين باره بخوانيد:

本文へジャンプ
`日本語
اتحاديه فرش دستبافت ايران
در ژاپن


متن کامل اساسنامه پیشنهادی اتحادیه فرش دستباف ایران در ژاپن

اعضاءاتحادیه فرش دستباف ایران

شرایط پذیرش عضو


تسهیلات جهت اعضاء اتحاديه فرش دست بافت ايران

های فرش دستبافت ايران


برگزاری نمایشگاه ها وسمینارهای فرش دستباف در ايران و ژاپن



گزارش تصوری از سمینارعالی فرش دستباف ایران در ژاپن



نخستين کارگاه آموزش عالي شناخت فرش ایران در ژاپن


همچنين در اين بخش بخوانيد... بازگشت تماس با ما در باره اثحادیه صفحه اول
اتحاديه فرش دستباف ايران در ژاپن

2006 © Persian Hand woven Carpet Association - All Rights Reserved

جناب آقای سید عباس عراقچی سفیر محترم جمهوری اسلامی ایران روابط عمومی مرکز ملی فرش ایران–ژاپن -توکیو